« قيوم » همه ، و همه قايم به اويند ، و اين سخن را مبسوط ساخته ، رباعى را از ملا جلال الدين دوانى يادآور مىشوند . [ كوكب پنجم : در شرح حديث « من عرف نفسه فقد عرف ربه » . . . ] كوكب پنجم : در شرح حديث « من عرف نفسه فقد عرف ربه » كه از طريق « أنا - من » گفتن هر فردى از افراد انسان ، به اثبات حقيقتى مجرد از احكام ماده و ماديات و مغاير با بدن و . . . به نام نفس ناطقه ، مىپردازند و شناخت آن را ، امرى سهل و ممتنع مىشمرند . و مراتب اربعهء نفس ، اعنى : امّاره ، لوّامه ، ملهمه و مطمئنّه را تشريح مىفرمايند و نهايت سير و سلوك انسانى را ، وصول به مرتبت علياى نفس مطمئنّه دانسته ، و مسير اين سير را من البداية الى النهاية از خويش و در خويش و به خويش معرفى مىفرمايند و اهميت علم و عمل در سير انسانى و توضيحاتى پيرامون صلاة و حج و برخى از اسرار آنها را عنوان مىدارند . [ كوكب ششم : در قضا و قدر ] كوكب ششم : در قضا و قدر است ، و در آن به تعريف هريك پرداخته ، به بحث سامى « جعل » براى تبيين مقصود پرداخته‌اند و در اثناى آن اين مبحث را كه جزاى نفس عمل است ، توضيح داده شواهدى از آيات و احاديث مربوطه را عنوان داشته و بيت مشهور جناب « خيام » كه مىگويد : مى خوردن من حق ز ازل مىدانست * گر مى نخورم علم خدا جهل شود را تنقيد و بررسى مىفرمايند . [ كوكب هفتم : تبيين سرّ اختلاف مذاهب ] كوكب هفتم : را در تبيين سرّ اختلاف مذاهب قرار داده‌اند و بعد از تمهيدى ، كثرت اختلاف علما را موجب علو مرتبهء انديشه دينى مىدانند و تمامى مذاهب و آراى متفاوته را مندرج در تحت يك عقيده و رأى كه آن نيز مكتب خاتم ( ص ) است ، برمىشمرند . چه اينكه كمالات وجودى انبياى الهى را ، در جامعيّت حقيقت محمديه ( ص ) مندمج مىدانند . و نيز در ارتباط با عقل اوّل كه نخستين موجود به افاضهء واجب الوجود است ، علم كلى خاتم ( ص ) و . . . ، كلمات عليايى دارند و رساله را به بيان ديگرى در سرّ اختلاف انديشه‌ها و مذاهب به پايان مىبرند . رحمة اللّه تعالى عليه رحمة واسعة .