حيث الاتّحاد بالحقيقة المحمّدية ( صلّى اللّه عليه و آله ) شامل جميع جزئى و كلّى ممكنات است و روحش آيينه تجلّى ذات مع جميع الاسماء و الصّفات و از شأن خود خبر داده كه مفاتيح غيب نزد من است و يكى از مفاتيح غيب « اسم العليم » است كه امام الائمه است و شامل جميع عوالم وجوب و امكان و امتناع چه شكى نيست كه آن حضرت عليه السّلام اعرف خلق است به خداى سبحانه پس اعرف خلق است بنفس خود ، و چون نفس خود را دانسته جميع مندرجات نفس را نيز دانسته ، پس جميع اشياء را دانسته و از اين خبر فرموده : « أ تزعم انّك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الاكبر » و بعضى از محقّقين عرفاء گفته‌اند : « ليس على اللّه بمستنكر * أن يجمع العالم فى واحد » و اللّه اعلم . و قال عليه السّلام : انا الّذى قال خير رسول اللّه : « انا مدينة العلم و علىّ بابها » . و در اين حديث شريف اشاره‌ايست لطيف كه از خود خبر داده ، همچنان‌كه مدينه شامل جميع سكنه است من شامل جميع علمم ، پس محيط و عالم به جميع « 1 » معلومات باشم به طريق جمع ، و على عليه السّلام دروازه آن مدينه است پس او عالم به جميع افراد آن معلومات باشد به طريق تفرقه و امتياز ، چه سكنه مدينه البته رجوع به در دارند داخلا و خارجا . لكن متفرّقه ، پس تفصيل آنچه در من مجمل است نزد على عليه السّلام است پس هرچه از جهت ولايت به من درمىآيد و از من « 2 » برمىآيد البته به على عليه السّلام مىرسد و على عليه السّلام او را مىشناسد زيرا كه حقيقت خود را مىشناسد و

--> ( 1 ) - د : پس به جميع . ( 2 ) - د : « و از من برمىآيد » را ندارد .