تمهيد بر واقفان اسرار « 1 » و ناقدان آيات و اخبار معيّن و مبرهن است كه كلامى كه افادهء معنى « 2 » كند كه از آن اشتراك حكمى ميانه واجب و ممكن لازم نيايد كه آن حكم مناسب قدس الوهيّت بود آن كلام را محكم مىگويند . و اگر مفادّ كلام مستلزم اشتراك حكمى غير مناسب تنزيه و تقديس بود آن كلام را متشابه خوانند . اگر از قرآن « 3 » يا حديث باشد شطح نامند ، اگر از قول اكابر باشد در وقت غلبه حال و سقوط بشريّت به شرط آنكه بزرگى كه قائل آن قول است « 4 » صاحب تزكيهء اوصاف و اخلاق و ضابط احكام و حدود شرع باشد و در باقى احوال به سر حدّ قتال نفس « 5 » رسيده باشد و شربى « 6 » تمام از جام مدام حبّ نوافل « 7 » و بهره از حبّ فرائض او را روزى شده باشد ، وجه تسميه اين كلام به متشابه آن است كه عقل تكذيب قائلش نمىتوان نمود و حكم بر مفهوم ظاهرش بطريق صدق مخالف قواعد شرعى مىبايد و راه ادراك باطنش بر او به سبب « 8 » عدم رسوخ در علم بسته است چه آن

--> ( 1 ) - ر ض : « اسرار » را ندارد . ( 2 ) - ر ض : مىكند . ( 3 ) - د : و حديث . ( 4 ) - ر ض : « است » را ندارد . ( 5 ) - د : « نفس » را ندارد . ( 6 ) - ر ض : مشربى . ( 7 ) - ر ض : نوافل . ( 8 ) - د : به سرّ .