مخصوص به صاحبان طريقت و واقفان اسرار حقيقت است و نفى باطن كلام كفر است ، زيرا كه در حديث نبوى صلّى اللّه عليه و آله هفت بطن قرآن را ثبوت رسيده پس ادراك و حكم آن كلام بر عقل مشتبه ماند و منع تأويل نمىتواند كرد چه علم تأويل از قرآن و حديث مثبت و مضبوط است . پس آن كلام چون به ظاهر صرف تشابه با كلام مشبّهه و مجسّمه و زنادقه دارد و بتأويل حقيقت آن تشابه با كلام شرع مىيابد آن را متشابه گفته‌اند ، و اگر صاحب « 1 » تأويل بر آن صفت است كه در قرآن هست « 2 » كه ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ « 3 » تأويل مىكند و كجى و زيغ در دل دارد زنديق يا كافر است ، بحسب قصد و تأويل اگر از روى رسوخ در علم يا اقتباس از مشكات اهل تحقيق و عرفان مىكند پس با آن حال اگر نيّت حسنه با آن عمل باشد شريك بهره اهل انتفاع و بهره را ز فيض قائل كلام مىشود . اكنون امثال اين متشابهات اگر از جماعت اهل بيت - عليهم السّلام من الملك العلام - روى يابد يا از كبار صحابه عظام - رضوان اللّه تعالى عليهم اجمعين - آن را بنام شطح خواندن ترك ادبست و البته متشابه از آن « 4 » تعبير بايد نمود و نسبت عموم و خصوص مطلق ميانه مفهوم متشابه و شطح مرعى بايد داشت كه بر همه متشابه اطلاق شطح نكند ، و اگر همه شطح را متشابه خوانند تواند بود . اكنون به اتّفاق جميع علما محقّق و محدّثين مدقّق و اصحاب طريقت قاطبة ( ره ) حضرت امام المتّقين و رئيس العارفين و مقتدى الصدّيقين و يعسوب الدّين اخو رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ابو تراب « 5 » على بن ابى طالب عليه السلام را در حقايق و معارف الهى و حلّ معضلات طريقت و كشف اسرار حقيقت كلام عالى بسيار است كه از سوابق و لواحق صدور مثل اين امتناع داشته و دارد و در تعريف كلام عرفان انجام توحيد نظام آن امام الانام - عليه الصّلاة و السّلام - اكابر كرام فرموده‌اند كه : « فوق « 6 » كلام

--> ( 1 ) - د : صاحب تأويل اگر از روى . ( 2 ) - ر ض : « هست » را ندارد . ( 3 ) - آل عمران / 8 . ( 4 ) - د : بايد تعبير . ( 5 ) - د : اتو تراب را . ( 6 ) - ر ض : وفق .