فتح طريق اشراق برزخى است ميان تفكّر و تصوّف ، و اشراقيان را تحقيقات شريفه و تدقيقات لطيفه مىباشد و صاحب مكاشفات صورى و مشاهدات معنويند و قدماى حكما همه اشراقى بوده‌اند « 1 » و بعضى انبيااند و بعضى اوليا و اقسام حكمت را بوحى و الهام معلوم كرده‌اند . و گويند اغاثاذيمون « 2 » شيث است و هرمس هرامسه كه مدوّن احكام نجوم و طلسمات و طبّ است ادريس ، و لقمان شاگرد داود « 3 » بود و فيثاغورس شاگرد سليمان . و افلاطون خاتم حكماى اشراقى است و ارسطو كه شاگرد او بود طريق نظر پيش گرفت و « 4 » وزير اسكندر ذو القرنين پسر فيلقوس رومى بود و حكمت را تدوين كرد و او را « معلّم اوّل » گويند و حكما در ركاب او مىرفتند و استفاده مىكردند و لهذا ايشان را « مشّائين » « 5 » گويند . و بعد از « 6 » ارسطو حكمت تحريف يافت و اعظم اسباب تحريف نقل كتب حكميّه بود از لغت يونان بلغت عرب . و ابو نصر فارابى تصانيف « 7 » بسيار كرد و تارك دنيا بود و در سنهء اربعين « 8 » و ثلاثمائة وفات يافت ؛ و فاراب موضعى است از تركستان . و ابو على حسين بن عبد اللّه بن « 9 » سينا در صفر سنهء سبعين و ثلاثمائة در ولايت بخارا متولّد شد « 10 » . و او در شهوات و لذّات تابع نفس بود و اوّل ملازم نوح بن منصور سامانى شد و التماس كرد كه كتبخانه به او سپارند و بسى فايده از آن كتب يافت و در آخر آتش به كتبخانه « 11 » افتاد و تصانيف قدما و ابو نصر بسوخت و او را باحراق آن كتب متّهم ساختند . و چون سامانيان بىسامان شدند و دولت ايشان منقضى گشت ، سلطان محمود قصد قتل او مىكرد ، بگريخت و به همدان رفت و چون حكيم همدان بود ، شمس الدّوله او را وزير خود ساخت و بعد از وفات او به علاء الدّوله ، صاحب اصفهان ، پيوست و امام يافعى

--> ( 1 ) . E : بودند . ( 2 ) . A : اغاثاديمون ، C : اغاثاريمون ، D : آغاثاذيمون . ( 3 ) . F : او . ( 4 ) . E : - و . ( 5 ) . CE : مشائيين . ( 6 ) . D : - از . ( 7 ) . CG : تصنيف . ( 8 ) . G : اربع . ( 9 ) . FG : - بن . ( 10 ) . C : شده . ( 11 ) . C : كتابخانه .