آن روز كه خورشيد رخش جلوه نمود * اعيان جهان تمام چون روزن شد و امام غزّالى در مشكاة الأنوار گويد : « ترقّى العارفون من حضيض المجاز إلى ذروة الحقيقة و استكملوا معارجهم « 1 » فرأوا بالمشاهدة العيانيّة أنّه ليس فى الوجود إلّا اللّه و أنّ كلّ شىء هالك إلّا وجهه ، لا أنّه يصير هالكا فى وقت من الأوقات ، بل هو هالك أزلا و أبدا و لا يتصوّر إلّا كذلك . » « 2 » و بعضى از محقّقان فرموده‌اند كه « 3 » ضمير « وجهه » در كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ « 4 » راجع به « شىء » است و مراد از « وجه » حقيقت « 5 » است ، و وجه مناسبت آنكه ملحوظ اوّل عرفا از هر شىء حقيقت اوست ؛ چه اين طايفه استدلال از مؤثّر بر اثر كنند ، نه از اثر بر مؤثّر . أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ « 6 » و لهذا صدّيق ، رضى اللّه عنه « 7 » ، فرمود : « ما رأيت شيئا إلّا و رأيت اللّه قبله . » و « وجه » در « الفقر سواد الوجه فى الدّارين » به همين معنى است و سواد او عبارت « 8 » از زوال تعيّن است « 9 » . س « 10 » : از نقطه چه حرفهاى بىحدّ كه نمود * وين طرفه كه غير نقطه را نيست وجود انگشت ز حرف غير گر « 11 » بردارى * يك نقطه شود مركز پرگار شهود درويشى حضرت « 12 » مصطفى را ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، با عمر فاروق ، رضى اللّه عنه « 13 » ، در واقعه ديد و « 14 » هر سه بدور متّصل بهم « 15 » نشسته بودند و جسد آن حضرت از نور بود به رنگى كه تعبير از آن نمىتوان كرد . و آن رنگ بتدريج ميل به بىرنگى « 16 » مىكرد ، و چون نزديك مىشد كه از نظر غايب شود ، آن درويش سؤالى « 17 » مىكرد ، و همين‌كه آن حضرت به سخن مشغول مىشد ، به رنگ اوّل عود مىفرمود « 18 » . ناگاه امير المؤمنين « 19 » ، عمر

--> ( 1 ) . D : معراجهم . ( 2 ) . مشكاة الأنوار : 47 . ( 3 ) . C : - ترقى . . . ( 4 ) . القصص : 88 . ( 5 ) . E : + او . ( 6 ) . فصّلت : 53 . ( 7 ) . C : صديق ، G : ابو بكر . ( 8 ) . F : عبارتست . ( 9 ) . E : تعين است ، F : - است . ( 10 ) . D : ش . ( 11 ) . E : اگر . ( 12 ) . CG : - حضرت . ( 13 ) . CG : - فاروق . . . ( 14 ) . G : - و . ( 15 ) . E : بهم متصل . ( 16 ) . CDG : به رنگى ديگر ، F : به رنگى . ( 17 ) . E : سؤال . ( 18 ) . F : فرمود . ( 19 ) . CG : - امير المؤمنين .