و از حدود شرع تجاوز جائز ندارد ، و ارتكاب عصيان ننمايد ؛ و الّا القاى شيطان بود نه الهام رحمان . و لا يخطى أبدا . و الهام خطا واقع نشود ؛ كه شرط الهام آن است كه موافق و مطابق « 1 » صحيح و صادق بود . آنكه خطا واقع مىشود از قبيل كهانت است نه از مقولهء الهام . و « 2 » الدرجة الثالثة : إلهام يجلوا عين التّحقيق صرفا ، و درجهء سيم ، الهامى است « 3 » كه جلا مىدهد و روشن مىكند « 4 » ديدهء ديدى را كه مشاهدهء حقيقت صرف مىكند ، و نور آن ديده به اكتحال « 5 » از مكحلهء 357 « كنت « 6 » بصره الّذي يبصر بي » 358 بود ؛ و آن ادراك الهى است ؛ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ « 7 » اشارت « 8 » بدان « 9 » است نه ادراك حواس و اوهام و عقول و افهام . و ينطق عن عين الأزل « 10 » محضا ، « 11 » و نطق اين الهام از عين ازليّت « 12 » محض است كه خاصّه احديت ذات است خالص از آزالى كه در اطوار ملكوت و جبروت است . و اين نطق كلامى است منزّه از حرف و صوت كه حق تعالى در قلوب خواصّ عباد به آن تكلم مىكند ، و ارباب خصوص از آن درجه به مرتبهء عقول عوام تنزّل مىكنند « 13 » و به قاعدهء « كلّم النّاس على قدر عقولهم » 359 به قدر فهم ايشان با ايشان در ميان مىآرند . و للإلهام غاية تمتنع « 14 » عن الإشارة إليها . و الهام « 15 » را غايتى است كه اشارت از ادراك آن ممنوع است ، و توجه رسوم خلق از

--> ( 1 ) . ع : + و . ( 2 ) . ع : - و . ( 3 ) . ج : الهام نيست . ( 4 ) . ج : مىگرداند . ( 5 ) . ج : - به اكتحال . ( 6 ) . ج : كنت بصيرة الذى يبصرنى . ع : بصر الذى . ( 7 ) . الأنعام : 103 . ( 8 ) . ج : ايشارت . ع : اشاره . ( 9 ) . ع : به آن . ( 10 ) . ع : الاوّل . ( 11 ) . نسخه ج و ع فاقد ( محضا ) است ولى در ديگر نسخ منازل السائرين موجود است و در ترجمه نيز منعكس است . ( 12 ) . ع : - ازليت . ( 13 ) . ع : مىكند . ( 14 ) . ج : يمتنع . ( 15 ) . ج : + و الهام .