از حق . و در « احوال » لزوم مسامره و مناجات . و در « ولايات » دوام مناغات 319 و مصافات . و در « حقايق » دوام مشاهده و معاينه . و در « نهايات » مشاهدهء ذكر حق ، و نسيان ذكر خود در مطالعهء ذكرين ازل و ابد . باب الفقر قال اللّه تعالى : يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ « 1 » يعنى اى آدميان فراموش‌كار شما همه در « 2 » جميع احوال از جميع وجوه به حق تعالى حاجتمندانيد . الفقر اسم للبراءة « 3 » من رؤية الملكة . فقر نام بيزارى سالك است از ديدن ملك مر خود را . و در بعضى نسخ « من الملكة » واقع است كه بيزارى از ملك بود . اجماع اين قوم بر آن است كه « 4 » هر كه به فقر متحقّق نگردد ، « 5 » سنت « 6 » الهى جارى بر « 7 » آن است كه « 8 » از اين معنى بوئى « 9 » نيابد ؛ چون انسان بنده است و بنده را ملك نباشد ، اگر خود را « 10 » ملك بيند « 11 » و دعوى مالكيت كند كاذب بود ؛ كه « العبد و ما فى يده لمولاه » . و هو على ثلاث درجات : و فقر بر سه درجه است : الدرجة الأولى : فقر الزّهاد ؛ « 12 » و هو نفض « 13 » اليدين من الدنيا ضبطا « 14 » أو « 15 » طلبا ، درجهء اوّل ، فقر زهّاد است كه افشاندن دست از دنيا است ؛ از ضبط موجود و طلب مفقود .

--> ( 1 ) . الفاطر / 15 . ( 2 ) . ج : - در . ( 3 ) . ج : البراة . ( 4 ) . ع : - كه هركه به فقر متحقق نگردد . ( 5 ) . ع : + و . ( 6 ) . ج : + عادت . ( 7 ) . ع : به آن . ( 8 ) . ع : + تا به فقر متحقّق نگردد . ( 9 ) . ج : بوى . ( 10 ) . ج : - را . ( 11 ) . ج : ببيند . ( 12 ) . ع : الزّاهد . ( 13 ) . ع : يقض . ج : نقص . ( 14 ) . ع : ضيقا . ( 15 ) . ج : و .