و تروّح « 1 » به توفيق آن . و در « اخلاق » استحباب فضائل و استكراه رذايل . و در « اصول » تروّح به قرب و « 2 » انس به شواهد . و در « اوديه » انس به مدركات نور بصيرت . و در « احوال » انس به نور كشف و تروّح به روح جمال . و در « ولايات » انس در حضرت احديت « 3 » . و در « حقايق » انس به نور جمال ذات از وراى حجاب صفات . و در « نهايات » اضمحلال رسوم به كلّيّت در عين جمع احديّت . باب الذكر قال اللّه تعالى : وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ « 4 » يعنى إذا نسيت غيره و نسيت « 5 » نفسك فى ذكرك ، ثمّ نسيت ذكرك فى ذكرك ، ثم نسيت فى ذكر الحق إيّاه كلّ ذكر . يعنى ياد كن پروردگار خود را چون فراموش كنى غير او « 6 » را ، و فراموش كنى نفس خود را در ذكر خود ، و « 7 » فراموش كنى ذكر خود را در ذكر خود . باز فراموش كنى در ذكر حق خود را در مظهر تو « 8 » از هر ذكرى كه باشد . شيخ قدّس سرّه تفسير آيت استشهاد به طريق اشارت بيان مىفرمايد نه به رسم علوم معلوم « 9 » . و بر تقدير اين تفسير مراد به ذكر وجدان مذكور است ، و خطاب مخصوص ارباب خصوص ؛ يعنى در جلوهء ظهور مذكور ، ذكر غير « 10 » حجاب است . و در ذكر حق رؤيت « 11 » نفس علّت است ، و ذكر تو در جمعيت ذكر حق تفرقه است . و بعد از محو اين تفرقه ذاكر و « 12 » مذكور حق است ، و هيچ ذكرى ديگر « 13 » در ميان نه . و در نسخهء اصل « ثمّ نسيت فى ذكر الحقّ ايّاك كلّ ذكر » واقع است . بر اين تقدير رجوع

--> ( 1 ) . ج : بروح . ( 2 ) . ج : - و . ( 3 ) . ج : وحدانيت . ( 4 ) . الكهف / 24 . ( 5 ) . ج : - نسيت . ( 6 ) . ع : وى . ( 7 ) . ج : باز . ( 8 ) . ع : و . ( 9 ) . ج : عموم . ( 10 ) . ع : - غير . ( 11 ) . ع : رويّت . ( 12 ) . ج : - و . ( 13 ) . ع : - ديگر .