باب الإرادة قال اللّه تعالى : قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ « 1 » يعنى بگو اى محمد ، هر كس عمل بر وفق جبلّت و خلقت اصلى خود مىكند . وجه « 2 » استشهاد آن است كه درد طلب و حسن اعمال مريد « 3 » به طوع و طبع ، اجابت دواعى حقيقت است كه « 4 » از صفاى فطرت و طهارت جبلّت خاسته « 5 » است . و اين معانى در ارادت ملحوظ است ؛ چنان كه مىفرمايد : الإرادة من قوانين هذا « 6 » العلم و جوامع أبنيته ، و هي الإجابة لدواعي « 7 » الحقيقة طوعا . « 8 » ارادت قانونى است از قوانين و اصول اين علم و « 9 » جوامع ابنيه يعنى قواعد جامعهء اين فن است كه بناى اين كار بر وى است . و اين ارادت عبارت از اجابت دواعى حق و خوانندگان دعوت‌سراى حقيقت است ؛ كه گاهى از آيت « 10 » كلام نداى وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ « 11 » برمىآيد ، و گاهى از زبان انبيا و بيان اوليا صداى أَجِيبُوا داعِيَ اللَّهِ « 12 » به مسامع مجامع ارباب قلوب مىرسد . و گاه باطن مريد را صولت هيبت زاجر وَ مَنْ لا يُجِبْ « 13 » داعِيَ اللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِي الْأَرْضِ وَ لَيْسَ لَهُ مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءُ « 14 » در اضطراب اجابت و قبول و اذعان مىآرد ، و طالب « 15 » صادق به حسن فطرت و صفاى جبلّت اين دعوت را اجابت مىكند ؛ و اين اجابت اثر جاذبهء نور كشف است كه مريد را به فناى وجود و اضمحلال « 16 » مىكشد . و هو على ثلاث « 17 » درجات : و ارادت بر سه درجه است :

--> ( 1 ) . الإسراء / 84 . ( 2 ) . ج : چه . ( 3 ) . ج : مزيد . ( 4 ) . ع : - كه . ( 5 ) . ج : خواسته . ( 6 ) . ج : هذ . ( 7 ) . ج : الدواعى . ( 8 ) . ج : طواعا . ( 9 ) . ج : از . ( 10 ) . ج : ليت . ع : آيه . ( 11 ) . يونس / 25 . ( 12 ) . الأحقاف / 31 . ( 13 ) . ع : - به مسامع مجامع ارباب قلوب مىرسد . و گاه باطن مريد را صولت هيبت زاجر و من لا يجب . ( 14 ) . الأحقاف / 32 . ( 15 ) . ع : طلب . ( 16 ) . ج : اضمحال . ( 17 ) . ع : - ثلاث . ج : ثلاثة .