شمس الدين محمد تبادكانى طوسى
152
تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )
و زهد ، مريد را ضرورت است از آن جهت كه ارادت وى متوجه حق است و علايق دنيا مانع صحّت توجّه وى است ؛ پس بىرغبتى « 1 » در دنيا ضرورت حال و مقام وى بود . و للخاصّة خسّة . و زهد مر خواص را خسّت است كه پيش ايشان التفات به دنيا ، خواهى « 2 » به اثبات ، خواهى به نفى مذموم است . « 3 » اگر زهد را اعتبار كنند دنيا را قدرى و وزنى نهاده باشند و صفاى وقت به كدورت تلوين متغيّر گردد . « 4 » و هو على ثلاث « 5 » درجات : و زهد بر سه درجه است : الدرجة الأولى : الزهد فى الشبهة بعد ترك الحرام ؛ درجهء اول ، بىرغبتى است در مواقع شبهات بعد از اهتمام تمام « 6 » به ترك حرام كه حرمت آن ثابت است به احكام اسلام ؛ كه هركه از شبهه پرهيز نكند آخر در حرام افتد ، چنان كه از مسمومات به جهت حفظ حيات پرهيز واجب است ، از هرچه به مسموم مشتبه است نيز حذر واجب است كسى را كه جان عزيز است . « فمن حام حول الحمى يوشك أن يقع فيه » 188 . بالحذر « 7 » من المعتبة ، « 8 » يعنى زهد در شبهه از براى حذر از مواقع عتاب « 9 » است كه ناگاه در عتاب بيفتد ؛ « 10 » كه چون توهّم مخالفت بود چرا حذر نكردى . « 11 » و « 12 » الأنفة من المنقصة ، و از جهت ننگ داشتن از آنكه مرتبهء ايشان عند اللّه ناقص بود كه از حال و « 13 » وقت
--> ( 1 ) . ج : - بى . ( 2 ) . ج : - خواهى . ( 3 ) . ج : هست . ( 4 ) . ج : شود . ( 5 ) . ج : ثلاثة . ( 6 ) . ج : - تمام . ( 7 ) . ج : الحذر . ( 8 ) . ج : المعبتة . ع : المعيّة . ( 9 ) . ضبط ج ( عقاب ) است كه به صورت ( عتاب ) تصحيح شده است . ( 10 ) . ج : نيفتد . ( 11 ) . ع : نكردند . ( 12 ) . حاشيهء ج : الانقة . ( 13 ) . ج : - و .