تا عقوبت و عذاب وى به حجّت باشد و خود را به حكم قضا معذور ندارد ؛ از آن جهت « 1 » كه اين حكم بر وى از جهت استحقاق علمى عينى « 2 » ازلى وى است ، كشف اين به انكشاف سرّ قدر است . اللطيفة « 3 » الثانية : أن يعلم « 4 » أنّ طلب البصير « 5 » الصّادق سيّئته « 6 » ، لم يبق له حسنة « 7 » به حال ، لطيفهء دوم از لطائف اسرار توبه آن است كه بنده بداند كه بصير صادق چون در اعمال خود سيّئه طلب كند تا به توبه تدارك نمايد ، بعد از تأمّل و تفكر اين تفحص وى ، « 8 » در اعمال « 9 » وى هيچ حسنه باقى نگذارد . لأنّه يسير بين مشاهدة المنّة و تطلّب عيب النفس و العمل . از جهت آنكه سير اين بصير ميان مشاهدهء منّت و نعمت حق است ، و ميان جستجوى عيوب نفس و عمل خود ؛ پس اگر حسنات خود را عيب و نقصى نبيند و خالصا لوجه اللّه بود ، داند كه از نفس وى چنين عمل نيايد ؛ اين از محض اكرام و انعام حق است . و اگر بعد از تجسّس ، مشوب به عجب و ريا و رؤيت نفس بود ، خود محض سيّئه بود ؛ پس هيچ حسنه باقى نماند . و اللطيفة « 10 » الثالثة : أنّ مشاهدة العبد الحكم ، لم تدع « 11 » له استحسان حسنة « 12 » و لا استقباح سيّئة ، و لطيفهء « 13 » سيم « 14 » از لطائف اسرار توبه آن است كه مشاهدهء بنده ، احكام ازلى را به انكشاف سرّ قدر ، نمىگذارد كه تحسين هيچ حسنهء خود كند و تقبيح هيچ سيئهء خود كند . لصعوده « 15 » من جميع المعاني إلى معنى الحكم .

--> ( 1 ) . ع : از جهت آنكه . ( 2 ) . ج : غيبى ، با توجه به شرح كاشانى بر منازل السائرين كه پايه شرح حاضر است عينى صحيح است نه غيبى . ( 3 ) . ج : اللطيفته . ( 4 ) . ج و ع : تعلم ( قياسا با توجه به ترجمه تصحيح شد ) . ( 5 ) . ج : البصيرة . ( 6 ) . ع : سيّة . ( 7 ) . ج : حسنته . ( 8 ) . ج : - وى . ( 9 ) . ج : - در اعمال وى . ( 10 ) . ج : و اللطيفته . ( 11 ) . ج و ع : يدع . ( 12 ) . ج : حسنته . ( 13 ) . ج : + اسم . ( 14 ) . ع : سيوم . ( 15 ) . ع : بصعوده .