وَ لا نُكَلِّفُ نَفْساً و تكليف نمىكنيم هيچ تنى را إِلَّا وُسْعَها مگر به گنجايش او يعنى به قدر طاقت وَ لَدَيْنا كِتابٌ و نزديك ما كتابى است يعنى لوح محفوظ يَنْطِقُ بِالْحَقِّ سخن گويد به راستى يعنى مخالف راستى و واقع درو نوشته نيست يا نزد ما است نامه اعمال هر كس كه گواهى دهد بر كردار هر كس وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ و ايشان كه عاملانند ستم‌ديده نخواهند شد با فزونى عقاب و نقصان ثواب بَلْ قُلُوبُهُمْ بلكه دلهاى كفره فِي غَمْرَةٍ در غفلت و حيرت است مِنْ هذا ازين سخن كه گفته شد يا از كتاب حفظه يا از قرآن وَ لَهُمْ أَعْمالٌ و مر ايشان راست عملهاى ناپاك و خطاهاى بىباك مِنْ دُونِ ذلِكَ بجز اين خطاى عظيم كه برآنند يعنى شرك و انكار بعث و غير آن مراد آنست كه غير از شرك گناهان ديگر هست كه هُمْ لَها ايشان مر آن را عامِلُونَ كنندگانند بحسب حكم قضا و لا رادّ لقضائه و ايشان در غفلت و معصيت باشند حَتَّى إِذا أَخَذْنا تا وقتى كه بگيريم مُتْرَفِيهِمْ منعمان ايشان را بِالْعَذابِ به عذاب جوع يا قتل إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ آنگاه ايشان فرياد گيرند و استغاثه كنند و ما گوئيم لا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ فرياد مكنيد امروز و طمع فريادرسى مكنيد إِنَّكُمْ مِنَّا به درستى كه شما از جهت ما لا تُنْصَرُونَ يارى كرده نخواهيد شد يا از عذاب ما ممنوع نخواهيد گشت قَدْ كانَتْ آياتِي به درستى كه بوده است آيتهاى من يعنى قرآن كه بهر وقت تُتْلى عَلَيْكُمْ خوانده مىشود بر شما فَكُنْتُمْ پس هستيد شما از شنيدن آن عَلى أَعْقابِكُمْ بر پاشنه‌هاى خود تَنْكِصُونَ بازمىگرديد يعنى به قهقرى رجوع مىكنيد و كلام من نمىشنويد مُسْتَكْبِرِينَ در حالتى كه طلب رفعت داريد بر مردمان و تعظّم مىنمائيد بِهِ بحرم مكه و مىگوئيد ما اهل حرميم يا مستكبريد بتكذيب قرآن سامِراً حديث‌كنندگان در شب تَهْجُرُونَ هذيان مىگوئيد يا مىگذاريد قرآن را يا پيغمبر را يا خانه را كه در حوالى او افسانه مىگوئيد و به دو مىنازيد و طواف نمىكنيد أَ فَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ آيا تفكّر نمىكنند در قرآن تا اعجاز لفظ و وضوح معنى بدانند كه كلام حق است أَمْ جاءَهُمْ آيا آمد بديشان از كتاب و رسول ما لَمْ يَأْتِ آنچه نيامده بود آباءَهُمُ الْأَوَّلِينَ به پدران پيشين ايشان تا عذر گويند كه از كتاب و پيغمبر خبر نداريم يعنى هم چنانچه نوح و ابراهيم عليهما السلام به پدران ايشان فرستاديم همچنين محمد عليه الصلاة و السلام را نيز براى ايشان برانگيختيم تا عذر نيارند قال اللّه تعالى لتنذر قوما ما انذر آباؤهم .