مَنْ جاءَ هر كه بيايد بِالْحَسَنَةِ به نيكوئى فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها پس مر او راست ده باره مانند آن يعنى ده نيكوئى امام ماتريدى رح گفته‌اند كه مراد تعيين عدد نيست بلكه اظهار تفضيل‌ست به تضعيف و در بحر الحقائق آورده كه هر كه بيايد بحسنه پس مر او راست ده حسنه قبل از ان تا به آن حسنه مىتواند رسيد حسنه ايجاد از عدم و آفرينش در احسن تقويم و تربيت و رزق و بعث رسل و انزال كتب و تبيين حسنات و سيئات و توفيق و اخلاص و قبول حسنه و تا اين ده حسنه وجود نه‌گيرد بنده نتواند كه حسنه بجا آرد وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ و هر كه بيايد به سيئه يعنى فعل بد فَلا يُجْزى پس جزا داده نه‌شود إِلَّا مِثْلَها مگر بمانند آن يعنى يكى به يكى وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ و ايشان كه اهل حسنه و سيئه‌اند ستم ديده نخواهند شد به نقصان ثواب و زيادتى عقاب قُلْ بگو اى محمد ص مر اين قوم را كه تفرقه در دين خود افگنده‌اند كه إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي به درستى كه راه نموده است مرا پروردگار من إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ به راه راست دِيناً قِيَماً يعنى دينى پاينده درست مِلَّةَ إِبْراهِيمَ كه آن ملّت ابراهيم است حَنِيفاً در حالتى كه ابراهيم از همه دين‌ها بدين اسلام مائل بوده كه آن توحيد خداست وَ ما كانَ و نبود ابراهيم مِنَ الْمُشْرِكِينَ از مشركان يعنى از عبده اصنام و از يهود و نصارى قُلْ إِنَّ صَلاتِي بگو به درستى كه نماز من وَ نُسُكِي و قربانى من يا حج من وَ مَحْيايَ و زندگانى من يعنى آنچه من برآنم در زندگانى وَ مَماتِي و آنچه بر آن مىميرم از ايمان و اطاعت لِلَّهِ همه مر خدا راست رَبِّ الْعالَمِينَ آفريدگار عالميان لا شَرِيكَ لَهُ هيچ انبازى نيست مر او را يعنى من در عبادت خود كسى را شريك او نمىسازم چون بت‌پرستان و قربانى بنام او مىكنم نه بنام غير او در حج بوقت تلبيه ديگرى را با او ياد نه‌مىكنم بخلاف اهل جاهليت كه مىگفتند لبيك لا شريك لك الا شريكا هو لك و گفته‌اند مراد ازين كلمات تفويض خود و امور خود است به حق سبحانه و تعالى يعنى هر چه كنم و گويم و دارم همه براى خداست وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ و بدين مأمور شده‌ام وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ و من اوّل مسلمانانم براى آنكه اسلام نبى مقدم بايد بر اسلام امت آورده‌اند كه در وقت مبالغه كفّار مر آن حضرت را در رجوع با دين ايشان اين آيت نازل شد كه قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ بگو اى محمد ص آيا بدون خدا أَبْغِي رَبًّا طلبم پروردگارى و در عبادت او را شريك سازم وَ هُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ و حال آنكه خداى است آفريدگار همه چيزهاى پس ما سواى او مربوب و مخلوق او باشد و مربوب براى ربوبيت سزاوار نه بود .