وَ لِكُلٍّ و براى هر يك از شما جَعَلْنا مَوالِيَ آفريديم عصبه و ميراث خواران تا احراز ز نصيب خود كنند مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ از آنچه بازگذارند پدر و مادر او وَ الْأَقْرَبُونَ و خويشاوندان نزديك ديگر رسم در ميان عرب بود كه با يكديگر معاقده مىكردند و رسم مخالفت و معاهدت در ميان مىآوردند و هر يك از متعاقدين مىگفت حربك حربى و سلمك سلمى دشمن تو دشمن من است و دوست تو دوست من است تو از من ميراث برى و من از تو و تو عاقلهء من باشى و من عاقلهء تو و اين سخنان را به سوگند مؤكد مىساختند و حليف را سدسى از ميراث حليف مقرر بود چون آيت مواريث نازل شد يكى از صحابه گفت يا رسول اللّه جمعى از ما حلفا دارند كه باخذ ميراث از يكديگر پيمان بسته‌اند حكم الهى در باب ميراث فرود آمد و هيچ جا سخن معاقده مذكور نه شد اين آيت نازل گشت كه وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ و آن كسانى كه در محالفت بسته‌اند أَيْمانُكُمْ دستهاى شما اسناد معاقده بايدى بطريق مجازست و سبب درين اسناد آن كه متحالفان بوقت بيعت دستهاى يكديگر گرفتندى فَآتُوهُمْ پس بدهيد مر ايشان را نَصِيبَهُمْ بهرهء ايشان كه سدس ميراثست و حكم اين آيت به حكم آيه أُولُوا الْأَرْحامِ منسوخ گشت إِنَّ اللَّهَ كانَ به درستى كه خدا هست عَلى كُلِّ شَيْءٍ بر همه چيزها از عهود و مواثيق و محالفات شَهِيداً گواه آورده‌اند كه حبيبه زوجه سعد بن ربيع رض يا جميله زوجه ثابت بن قيس طريقه نشوز پيش گرفته با شوهر بىرائى بسيار كرده و شوهر از غايت اضطراب طپانچه بر روى وى زده و او شكايت پيش پدر خود برد و باتفاق پدر به ملازمت حضرت پيغمبر ص رفته قصّه گذشته را بموقف عرض رسانيد و آن حضرت بقصاص بر شوهر وى حكم فرمود پدر و دختر متوجه طلب قصاص شده رو بدر مسجد نهادند و جبرئيل ع آيت آورده كه الرِّجالُ قَوَّامُونَ مردان كارگزارند تسلّط يافته عَلَى النِّساءِ بر زنان و قايم بامور معيشت ايشان حضرت رسالت‌پناه ص پدر و دختر را آواز داد كه بازگرديد ما كارى خواستيم و خدا كارى خواست و الذى اراد اللّه خير و مفهوم اين آيت تفضيل مردانست بر زنان چه مردان ادب‌كننده و كارفرمايندهء زنان‌اند بِما فَضَّلَ اللَّهُ به سبب آن چيز كه تفضيل كرد و افزونى داد خداى بَعْضَهُمْ بعضى از ايشان را كه مردانند عَلى بَعْضٍ بر برخى ديگر كه زنانند و تفضيل مردان بكمال عقل و علم و حلم و وفور حدس و فهمست و بجهاد و بكمال صوم و صلاة و جمعه و جماعت و اذان و خطبه و اعتكاف و نماز عيدين و نماز جنازه و شهادت در حدود و قصاص و زيادتى ميراث و امثال آن و آنكه انبياء و ائمه از مردانند از همه فضائل اكمل و اشرفند وَ بِما أَنْفَقُوا و ديگر فضيلت دادن مردان را بر زنان بسبب آن چيزى كه نفقه مىكنند بر ايشان مِنْ أَمْوالِهِمْ از مالهاى خويش چه در مهر و چه در نفقه فَالصَّالِحاتُ پس زنان شايسته حال قانِتاتٌ فرمان‌برندگانند مر خدا را يا قيام‌كنندگان بحقوق ازواج حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ نگاهدارندگان مر غيبت ازواج را يعنى حفظ الغيب ازواج رعايت كنند در عفت و عصمت بِما حَفِظَ اللَّهُ به‌آنكه نگاهداشت خدا مر ايشان را وَ اللَّاتِي تَخافُونَ و آن زنانى كه مىدانيد يا مىترسيد نُشُوزَهُنَّ نافرمانى و تسلط ايشان يعنى فَعِظُوهُنَّ پس پند گوئيد ايشان را به كلماتى كه دلهاى ايشان را نرم گرداند يا تعليم دهيد ايشان را و آگاه كنيد از تعظيم حقوق ازواج وَ اهْجُرُوهُنَّ و ببريد از ايشان فِي الْمَضاجِعِ در خوابگاه‌هايشان در يك جامهء خواب مباشيد يا پشت بر ايشان كنيد وَ اضْرِبُوهُنَّ و بزنيد ايشان را زدنى كه نخراشد و نه‌شكند و هيچ عضو را زشت نه‌كند و گفته‌اند وعظ نزديك خوف نشوزست و هجر بهنگام ظهور نشوز و ضرب بوقت تكرار نشوز فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ پس اگر فرمانبرند شما را از آنچه مكروه طبع شماست بازآيند فَلا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا پس مطلبيد بر ايشان راه بيدادى إِنَّ اللَّهَ كانَ به درستى كه هست خداى عَلِيًّا برتر از آنكه بظلم بر ايشان راضى شود كَبِيراً بزرگتر از آنكه مظلوم را فروگذارد .