رَبَّنا اى تدبيركننده و به صلاح‌آرنده كار ما وَ آتِنا ما وَعَدْتَنا و بده آنچه ما را وعده كرده عَلى رُسُلِكَ بر تصديق فرستادگان خود كه نعيم جاودانىست يا آنچه بر زبان رسل وعده فرموده از نصرت مؤمنان يا آن آمرزشى مىطلبيم كه انبياء را گفته كه از ما آمرزش خواهيد چنانچه نوح عليه السلام گفت وَ لِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ و چنانچه ابراهيم عليه السلام فرمود رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ و چنانچه پيغمبر ما را امر كردى كه وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ لا تُخْزِنا يَوْمَ الْقِيامَةِ و رسوا مكن ما را در روز رستخيز إِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمِيعادَ به درستى كه تو خلاف نه كنى وعده خود را در تيسير نقل مىكند كه دعوات خمس كه درين آيتهاست از حضرت رسالت‌پناه عليه السلام و چهار خليفه بزرگوارش بر ترتيب واقع شده حضرت رسالت‌پناه ص از مرتبه شهود خود دعا كرد كه ربنا ما خلقت هذا باطلا و صديق اكبر رض در مقام خوف فرمود كه ربنا انك من تدخل النار فقد اخزيته و فاروق رض از تحقيق صدق خود خبر داد كه رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِي و ذو النورين رض در مرتبه رجا طلب غفران كرد كه ربنا فاغفر لنا ذنوبنا و مرتضى كرم اللّه وجهه از سر همت رو بطلب موعودات آورد كه ربنا و آتنا ما وعدتنا لا جرم سهام اين دعوات بر هدف اجابت رسيد پروانه رحمت از ديوان عنايت برين وجه صادر شده كه فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ پس اجابت كرد مر دعاهاى ايشان را پروردگار ايشان به‌آنكه گفت أَنِّي لا أُضِيعُ من ضايع نه گردانم عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ عمل هيچ عمل‌كننده از شما ام سلمه رض نقل مىكند كه من از سيد عالم ص سؤال كردم كه هر عاملى را اجريست اين چگونه باشد كه مردان مهاجر را مناقب بسيار ياد كرده و مهاجرات را از ان نصيبى ارزانى نه فرموده اين آيت آمد كه من عمل هيچ عامل را از شما ضايع نه مىكنم مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى از مرد و زن بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ برخى از شما برخى ديگريد يعنى شما همه از يكديگريد زنان از مردان و مردان از زنان ملخص سخن آنكه شما را در ثواب يك حكمست هر كه عمل كند مزد برد ذكورت و انوثت را در ان مدخل نيست فَالَّذِينَ هاجَرُوا پس آنان كه هجرت كردند از شرك يا از اوطان خود وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ و بيرون كرده شدند از سراها و منازل خود يعنى حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم و آنان كه مشركان ايشان را از مكه بيرون كردند وَ أُوذُوا فِي سَبِيلِي و رنجانيده شدند در راه طاعت من مراد سابقان اسلام‌اند چون بلال كه او را به ضرب و ستم و صهيب رومى كه او را به نهيب اموال مىرنجانيدند وَ قُتِلُوا و كارزار كردند با كفار وَ قُتِلُوا و كشته شدند در جهاد اين عامه مهاجران‌اند لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ هرآئينه درگذارم از ايشان سَيِّئاتِهِمْ بديهاى ايشان را وَ لَأُدْخِلَنَّهُمْ و در آرم ايشان را جَنَّاتٍ تَجْرِي به بوستانها كه مىرود مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ از زير درختان يا تحت منازل آن جويها و پاداش دهيم ايشان را ثَواباً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ پاداش دادنى از نزديك خدا وضع مظهر در موضع مضمر دليل بر تعظيم ثواب‌دهنده است و اضافت ثواب به عنديت و تقييد باسم اللّه دال است بر ذات يا مجموع صفات نشانه تعميم ثوابست وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوابِ و خداست كه نيكوئى پاداش و پاداش نيكو نزديك اوست و در تفاسير آمده است كه مشركان مكه در عشرت بودند و فقراى مؤمنان به عسرت مىگذرانيدند و در خاطر . ايشان مىگذشت كه چرا بايد كه بت‌پرستان در ناز و نعمت باشند و خداشناسان در رنج و محنت حق سبحانه جهت تسليه ايشان با پيغمبر خود خطاب فرمود و مراد درويشان امت‌اند .