عبد الله قطب بن محيى
368
مكاتيب عبد الله قطب بن محيى
كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ « 1 » اگر چه كه در اين تضرّر و تأذّى اهل علم باشد كه وقت خود به گفت و شنيد با ايشان صرفشان بايد كرد و تعليم و ارشاد ايشان و تعديل و تقويم زيغ ايشان علما و عملا . امّا اين اولى است به حال فريقين ، چه اگر اهل علم براى تن آسايى خود اهل جهل را به خود باز گذارند تا از همان جا كه خوداند انديشهها كنند و آرا و عقايد به هوا و ظن خود براى خود مقرر دارند و مدار كار خود بر آن نهند و تسكين عطش قلب خود به آن كنند ، زود باشد كه آراى باطله و عقايد زايغه و روشهاى نامستقيم در ارض انتشار يابد و كار جهان بر آن بگردد ، آنگاه اهل جهل به آن هلاك شوند ، چنانچه ظاهر است و اهل علم نيز هلاك شوند ، به دو سبب : يكى آنكه چون جهل غالب شود و عالم فروگيرد ، عالم را از علم خود بلغزانند و جاهل سازند همچون رودخانهاى كه چون سنگين شود فيل را بلغزاند . دوم آنكه عالم به علم خود كار نتواند كرد و كمال نفس در مجموع علم و عمل است و رونق و نموّ علم به عمل است ، كار او خام و ابتر بماند و به غايت خود نرسد ، همچون درودگرى كه ميخ و چوب نيابد و هرگز درى نسازد و تختهاى نتراشد ، كه از او تا آنكس كه درودگرى نداند فرقى نباشد . پس وظيفهء اخوان الهيّين كه رغبت تجديد معالم دين و احياى سنن سالفين دارند ، آن است كه دست از تواصى به حق و صبر ندارند ، و به آن مقدار كه توانند و صحايف تعليم و تعلّم منشور دارند و مجالس اجتماع اخوان را از مذاكرهء علم نافع و موعظهء حسنه خالى نگذارند ، به شرط محافظت بر طريقهء سلف كه آن اجتناب است از جدال و مراء و محافظت است بر وقار و تودّد ، و يوم الخمسين و يوم الاثنين را مزيد اختصاصى به اين معنى هست فى سنّة السّلف الصالحين ، اگر در آن دو روز يكى از اخوان بر سبيل تعيين ، متصدّى اقامهء شعار تعليم شود و همچنين يكى به تعيين ،
--> ( 1 ) . سوره نحل ، آيه 43 « پس اگر نمىدانيد از پژوهندگان كتابهاى آسمانى جويا شويد » .