خويش داند همچنين از ابناى دنيا سلوك راه خدا نيايد و آيين آن روش ندانند . هر كس را خداى عزّ و جلّ براى كارى آفريده و آن كار وى را آموخته رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى « 1 » . هركس ملازم جادّه خويش است و راه خود مىرود اما راه هست كه منتهى آن بهشت است و نعيم ، و راه هست كه منتهى آن عذاب است و جحيم ، هركس را چنانچه روبه‌راه كرده‌اند مىروند إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً « 2 » و چون اين اختلاف از جانب بار خداى شده كه به خلق از ايشان به خود اولى است مجال پرسش نيست ، و اين پرسش كه كند ؟ و استحقاق اين دعوى كه را باشد ؟ و ولىّ هركس و اولى و مولاى او ، او است . اگر كسى پرسد : مگر هم او از خود پرسد و در چنان محل آفرينش را مجال حضور نيست ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ « 3 » كس چه داند كه آن سؤال را چه جواب باشد يا خود آن سؤال را جواب نباشد كه چون سايل عين مجيب باشد ، سؤال عين جواب باشد ، بل سؤال نباشد ، براى آنكه چون سؤال عين جواب باشد نه سؤال باشد و نه جواب . و وليّم بداند كه حقيقت را وجوه ، و حق را مشاهد [ است ] ، يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ « 4 » اگر خداى عزّ و جلّ خواهد كه كسى را معذور دارد تواند و اگر او را در مقام باز خواست بدارد سزاوار بازخواست باشد كه سزاوارى را نيز خدا آفريند وَ اللَّهُ

--> ( 1 ) . سوره طه ، آيه 50 « پروردگار ما كسى است كه هر چيزى را خلقتى كه در خور اوست داده سپس آن را هدايت فرموده است » . ( 2 ) . سوره انسان ، آيه 3 « ما راه را به او نشان داديم ، خواه شاكر باشد و پذيرا گردد يا ناسپاس » . ( 3 ) . سوره كهف ، آيه 51 « [ من ] آنان را نه در آفرينش آسمان‌ها و زمين به شهادت طلبيدم و نه در آفرينش خودشان » . ( 4 ) . سوره رعد ، آيه 39 « خدا آنچه را بخواهد محو يا اثبات مىكند » .