عبد الله قطب بن محيى
19
مكاتيب عبد الله قطب بن محيى
دوستى و درستى است ، براى كسى كه از آن در راه راست استفاده كند ، و مسجد دوستان خدا و محل نزول وحى خدا و تجارتخانهء اولياى خدا است . در اينجا بايد گفت : اگر قرار باشد شرحى بر كلمات نورانى امام العارفين ، امير المؤمنين على عليه السلام در نهج البلاغه ، دربارهء دنيا و آخرت و ضرورت احتراز و اجتناب از دنيا نوشته شود ، بىشك نامههاى ملّا عبد اللّه قطب ، جزء بهترين شرحهاى آن خواهد بود . قطب ابن محيى در نگاهى كوتاه « 1 » شخصيت ، آثار و اقدامات شيخ عبد اللّه قطب با همهء اهميتى كه در تحولات فكرى ايالت فارس دارد تاكنون ناشناخته مانده است . او از معدود نويسندگان عارف قرن نهم مىباشد كه نامش در تذكرهها نيامده است . هرچند مورّخان همعصر او و از آن جمله « روزبهان خنجى » در « عالمآراى امينى » « 2 » و نيز « مصلح الدين لارى » در « مرآة الادوار و مرقاة الاخبار » « 3 » او را از بزرگان و مشاهير فارس دانستهاند . تاريخ تولد و وفات او بر ما معلوم نيست ، اما با توجه به شواهد موجود مىتوان گفت كه قطب بن محيى ، بين سالهاى 838 تا 909 هجرى قمرى مىزيسته است . و فرزند محيى الدين كوشكنارى لارى و استاد حكيم معروف ملا جلال الدين دوانى ( 830 - 908 ه . ق ) است . « 4 » ملّا عبد اللّه قطب شاگرد شيخ زين الدين جعفر خوافى
--> ( 1 ) . اين قسمت با استفاده از مقالهء « بررسى آثار و احوال قطب بن محيى كوشكنارى لارى ، بنيانگذار قطبآباد » اثر آقاى محمد باقر وثوقى است ، مندرج در مجله « فارس شناخت » ، سال چهارم ، شماره 6 ، تابستان 1381 ، صص 54 - 70 ، نگارش يافته است . ( 2 ) . ر . ك : عالمآراى امينى ، تصحيح جان وود ، 1992 م ، ص 368 . ( 3 ) . ر . ك : مرآة الادوار و مرقاة الاخبار ، نسخه خطى ، كتابخانه مركزى دانشگاه تهران . ( 4 ) . دربارهء اينكه جلال الدين دوانى ، شاگرد قطب بوده يا شاگرد پدر او ، اختلاف نظر وجود دارد . ر . ك : بزرگان جهرم ، محمد كريم اشراق ، صص 179 و 183 ؛ سبع رسائل ، جلال الدين دوانى ، ( مقدمهء دكتر تويسركانى ) ، ص 54 ؛ وقايع السنين و الاعوام ، خاتونآبادى ، ص 442 .