سبحانه : فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ « 1 » و تو دانى كه من آن مسلك را وصف به اين كردم كه معنىاى است كه در سعهء قابليّت مبتدى و متوسط نيست ، فهم آن انقطاع عذاب معنىاى است كه با هر كودك شيرخواره اگر گويى فهم تواند كرد ، چگونه آن مسلك اين باشد . آن مسلكى است ذوقى سرّى : سِرّى كه به ذوق ذِكر معلوم شود * آن با دگرى به درس نتوان گفتن و الختم بالصلاة على محمد و آله . * * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم مكتوب 44 - [ التجاى عارف مستبصر به خداوند در همه حال ] ( من عبد اللّه قطب ) بايد كه آدمى را چيزى باشد كه جواب ده همه چيز تواند بود ، براى آنكه او را معلوم نيست كه او را چه پيش خواهد آمد و در چه حادثه خواهد افتاد تا انديشهء آن كند و تدبير آن سازد ، هرچه او انديشهء آن مىكند يحتمل كه چيزى ديگر او را پيش آيد كه قطعا در ضمير نبود و چون چيزى كه جواب ده آن باشد ندارد ، دست‌پاچه و مضطر مىشود ، خصوصا كه آدمى صاحب نشآت مختلف است و او را اطوار آن جهان در پيش است . چه داند كه چون در تلاطم امواج آن جهان افتد و ابواب برازخ به روى او گشايند و بعد از آن در اطوار جهان محشر افتد ؛ و بيشتر از اين‌ها چون در كشاكش احوال موت افتد او را چه حال‌ها روى خواهد نمود و چه چيزها پيش خواهد آمد . اين‌ها مگير ، احوال زندگانى اين جهان نيز يكسان جارى نمىشود و بسيار هست كه بغتة حال‌ها روى مىنمايد كه در خيال نبوده از جزئيات و كليات و شخص داند كه

--> ( 1 ) . سوره بقره ، آيه 86 « پس عذاب آنان سبك نگردد » .