پير جمال الدين محمد اردستانى

84

شرح الكنوز و بحر الرموز ( فارسى )

بوده كه در آن نام و عنوان رساله مرآة الافراد آمده بوده اما افتاده است . چون در رساله‌هاى ديگر اين نسخه ، يا در شمسه‌ها نام و عنوان رساله‌ها آمده يا ( همانند رساله كنز الدقائق ) عنوان رساله در كتيبه و سرلوح آمده است و چون در كتيبه و سرلوح رسالهء اول اين كتاب ( مرآة الافراد ) به جاى نام مرآة الافراد آمده « المسطور فى رق المنشور » پس بدون شك نام آن بايد در شمسى ما قبل از شروع كتاب بوده باشد . علاوه بر اين ما قبل همهء رساله‌هاى ديگر اين كتاب شمسه وجود دارد پس حتما ما قبل از رسالهء اول نيز وجود داشته است . در صفحهء نخست اين نسخه ( قبل از مرآة الافراد ) كتيبه و سرلوحى وجود دارد كه با آب طلا و لاجورد و قلمهاى مشكى مختلف تذهيب و ترسيم شده و در داخل آن به خط ثلث نوشته شده « المسطور فى رق المنشور » و بر روى اين نوشته نقاشى ساقه و برگ با آب طلا به شكل پيچ‌درپيچ كشيده شده است . مطالب دو صفحهء اول و دوم در 9 سطر و در عرضى كوتاه‌تر از عرض مطالب صفحات ديگر ، در داخل دو جدول كمى بزرگتر از همين طول عرض نوشته شده است . اين دو جدول با لاجورد آب طلا و چند قلم مشكى و رنگهاى طلايى و آبى و سفيدآب كشيده شده‌اند و در حاشيهء آنها نقاشى يك گل شبيه به نيلوفر بطور متناوب كشيده شده است ، البته در حال حاضر بيشتر اين نقشها و خطوط كمرنگ شده و به زحمت قابل ديدن است . همچنين صفحات شروع رساله‌هاى ديگر نيز داراى كتيبه و سرلوحهاى مذهب به سبك مكتب دورهء تيمورى است كه كتيبه‌ها و سرلوحها مثل كتيبه و سرلوح اولين رساله با لاجورد ، سفيدآب و آب طلا تذهيب و ترسيم شده و جداول آنها با چند قلم سياه و رنگ آب طلا كشيده شده است . در داخل كتيبه‌ها عنوان و نام رساله يا سرفصل اصلى كه مطلب با آن شروع شده به خط ثلث با آب طلا نوشته شده و بر روى آن با آب طلا نقاشى ساقه و برگهاى پيچ‌درپيچ تذهيب و ترسيم شده است . هر صفحه داراى جدولى به ابعاد ( 147 ) است كه سطر مطالب را در بر دارد البته در جاهايى كه مطلب منظوم‌شده به دو قسمت مساوى تقسيم شده و هر كدام يك مصراع را در بر گرفته است اين جداول با چند قلم سياه و رنگ آب طلا كشيده