پير جمال الدين محمد اردستانى
48
شرح الكنوز و بحر الرموز ( فارسى )
مىروند و تا كشته شدن شاه شجاع در شيراز مىمانند و چون در زمان قتل شاه شجاع ( 786 ه ) پير مرتضى حدودا بين 4 تا 8 سال داشته است تولد وى بايد در فاصله سالهاى 778 - 782 ه روى داده باشد بههرحال پس از قتل شاه شجاع ، خانوادهء پيرمرتضى به اردستان رفتهاند . چند سال بعد از اين مهاجرت ، پيرمرتضى در سن بلوغ ( 14 سالگى ) به بذل و بخشش اموال پدر خود مىپردازد و پس از اينكه از محضر علماى زمان بهره مىبرد ، در صف اهل تصوف افتاده و براساس نوشتهء اصول الفصول ، به تلمذ نزد شيخ محمد زوارهاى مىپردازد . و البته مدتى بعد وى خانقاهى را در اردستان بر پا مىكند « 1 » و همّت به تربيت مريدان مىگمارد . از شاگردان معروف وى هم بايد پيرعلى ، پيراسحاق اردستانى و پيرجمال اردستانى را نام برد . « 2 » سال وفات وى نيز مشخص نيست مؤلف آتشكدهء اردستان مىگويد وى بهطور قطع از 860 ه به بعد زنده نبوده است « 3 » در شرح الكنوز نيز كه در 864 ه سروده شده هركجا پيرجمال از او ياد كرده مشخص است كه از دنيا رفته بوده است . مقبرهء وى در محلهء فهرهء اردستان و در مجاورت مسجد سفيد سردشت واقع است . « 4 » 2 . آداب و رسوم طريقت پيرجماليه : 2 . 1 . آداب و رسوم متداول و مشترك با فرق ديگر : بهترين و بيشترين اشارات به عقايد و رسوم اين طريقه را مىتوان در كتاب شرح الكنوز مشاهده كرد زيرا به گفتهء خود جمالى اين كتاب در سه قسم است « قسم اول در بيان صورت روش انبياست كه شريعتش گويند قسم دوم در بيان اهل طريقت و قسم سوم در شرح حال اهل حقيقت كه ارباب عشق و محبّتند » . « 5 » در اين كتاب برخى از قواعد و آدابى را كه وى رعايتشان را واجب دانسته به ترتيب اينگونه آمده است : بگويم ز آداب سير و سلوك * كه غافل نگردى به گرد ملوك « 6 »
--> ( 1 ) . شرح الكنوز ، ص 365 به بعد . ( 2 ) . آتشكدهء اردستان ، ص 344 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . شرح الكنوز ، ص 392 . ( 6 ) . همان ، ص 105 .