پير جمال الدين محمد اردستانى

19

شرح الكنوز و بحر الرموز ( فارسى )

فارسى است « 1 » و همچنين يكى از طرايق چهارده‌گانهء منشعب از طريقهء سهرورديه به نام او يعنى تحت عنوان طريقهء پيرجماليه شناخته مىشود . به همين منظور در اين تحقيق سعى شده با بررسى همهء آثار وى ( كه بيشترشان تصحيح و چاپ نشده و به‌صورت دست‌نويس موجودند ) و همچنين با نگاه به اشاراتى كه معاصرانش و تذكره‌نويسان به او و آثارش كرده‌اند ، شخصيت ، افكار و عقايد وى و طريقتش بهتر نمايان شود . و در مرحلهء دوم سعى شده با ارائهء يك متن تصحيح‌شده از يكى از مهم‌ترين آثار او ( تحت عنوان مثنوى شرح الكنوز و بحر الرموز ) بررسى و تحقيق دربارهء او و طريقتش ، و نيز آشنايى با سبك وى در دسترسى علاقه‌مندان قرار گيرد . رسالهء شرح الكنوز از آثار مهم اين عارف بزرگ و همچنين از مهم‌ترين آثار عرفانى به‌جا مانده از سدهء 9 ه است و تاكنون مورد توجه هيچ مصححى قرار نگرفته و كمتر محققى به آن توجه كرده است . براى تصحيح اين رساله ابتدا از همهء فهرست‌هاى نسخ موجود ، نسخه‌هايى كه داراى اين رساله بودند مشخص و تهيه شد . ولى چون بيشتر فهرستها قديمىاند و از دقت كافى برخوردار نيستند ، و همچنين خريدهاى جديد را هم در بر ندارند ، به كتابخانه‌ها و موزه‌هاى معتبر و بزرگ تهران كه داراى مخازن نسخ خطى هستند و منابع ديگرى كه به معرفى نسخ خطى پرداخته‌اند ، نيز مراجعه شد . در نتيجه يك نسخه در كتابخانهء مجلس به شمارهء 9326 پيدا شد كه هنوز هم در هيچ فهرستى ضبط نشده است . و نسخه‌اى نيز در كتاب عجب‌نامه ( چاپ كمبريج ، موجود در دانشگاه تهران ) در مقالهء نيكلسون معرفى شده بود كه در كتابخانهء ديوان هند كتابخانهء لندن نگهدارى مىشود و در هيچ فهرست نسخه‌اى حتّى در فهرست نسخ كتابخانهء ديوان هند ، ( چاپ همان كتابخانه ) ) yrarbil hsitirb eciffO aidnI ( از آن ياد نشده است و همچنين نسخه‌اى نيز در فهرست نسخ كتابخانهء مدرسهء حجتيهء قم يافت شد كه در فهرست‌هاى ديگر نبود ، ولى متأسفانه ، هنگامى كه براى تهيهء آن اقدام شد ، توسط مسئول قسمت نسخ

--> ( 1 ) . ر . ك : جستجو در تصوف ، ص 333 .