شاه محمود داعى شيرازى

99

نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى )

قرآن و سنت بايد عرض كرد ، اگر موافق بود ، قبول و اتباع ، و الّا ترك و رفض بايد نمود 99 » . در اين شرح جز چند بيت ، باقى ابيات شرح شده‌اند . شاه داعى چون با مبانى عرفان نظرى و تصوف علمى به خوبى آشناست ، خوب از عهده‌ى شرح برآمده است . او گاهى چند قول ممكن را در ذيل هر بيت نقل مىكند و احتمالات مختلفى را كه ممكن است درباره‌ى آن بيت به ذهن آيد ، نقل مىكند . اما در همه جاى شرح خويش به مبانى عرفا وفادار است و به كلام و فلسفه نمىگرايد . شرح او بر هر بيت در عين ايجاز حاوى نكات ارزشمند و مفيدى است و اين امر حكايت از تسلط او بر متن دارد . شرح او مىتواند يكى از شروح مورد استفاده‌ى شيخ محمد لاهيجى كه شرح گلشن او در نزد ما ايرانيان شناخته‌شده‌ترين شرحهاست قرار گرفته باشد . لاهيجى شرح خود را - چنان كه در آغاز شرح گلشن راز تأكيد دارد - در نوزدهم ماه ذىالحجه‌ى سال 877 هجرى آغاز كرده است . در حالى كه شاه داعى در سال 870 هجرى روى در نقاب خاك كشيده و به ديار باقى شتافته است . پس ترديدى نيست كه شرح شاه داعى سال‌ها پيش از شرح لاهيجى به رشته‌ى تحرير و تأليف درآمده است . در فراهم آوردن اين مجموعه از دو نسخه‌ى خطى و سنگى استفاده كرده‌ايم . نسخه‌ى خطى آن - چنان كه اشارتى رفت - مربوط به كتابخانه‌ى مركزى دانشگاه تهران است كه به سال 1064 هجرى توسط كاتبى به نام ابى محمد على النقى الربانى در شهر اردبيل به رشته‌ى تحرير درآمده است . نسخه‌ى چاپ سنگى نسايم گلشن نيز كه به كوشش محمد نذير رانجها در پاكستان به زيور طبع آراسته شده مورد استفاده‌ى ما بوده است . متأسفانه نسخه‌ى پاكستان تصحيح علمى نشده و اغلاطى نيز بدان راه