شاه محمود داعى شيرازى
89
نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى )
است . شاه داعى در واقع اساس كار خود را بر تبيين نسبت وجودى انسان و خدا گذارده است و مىكوشد تا قوس صعودى وجود را به آدمى بنماياند . اين انديشهها را در تمامى سرودههاى او مىتوان شاهد و ناظر بود . از شاه داعى علاوه بر شرح گلشن راز آثار منثور ديگرى نيز بر جاى مانده است كه از آن جمله مىتوان به شرح مختصر مثنوى مولوى اشاره كرد كه در عين ايجاز شامل مطالب بس عالى و بلندى است . رسالهى راه روشن او به تبيين مسئلهى نسبت آدمى با شريعت و طريقت مىپردازد . اين رساله در عين اختصار تقريبا شامل امّهات مباحث عرفانى است . رسالهى الكلمات الباقيه نيز شامل نظريّاتى است كه به صورت تك گفتار بيان شدهاند . در اينجا منظور از كلمه در واقع جملهى قصار يا نكته است . رسالهى نظام و سرانجام شاه داعى نيز مانند اكثر آثار او رسالهاى عرفانى است . اين رساله بيش از ديگر رسالهها فنى و متخصصانه است و محتاج آگاهى از آموزهها و اصطلاحات مكتب ابن عربى است . رسالهى كميليهى ثانيه در واقع شرحى است بر حديثى از امام على بن ابى طالب كه در آن به پاسخگويى سؤال كميل بن زياد نخعى مىپردازند . كميل نخعى از ياران امام على ( ع ) از آن حضرت مىپرسد : حقيقت چيست ؟ ، حضرت در پاسخ مىفرمايد : كشف سبحات الجلال من غير اشارة . شاه داعى اين حديث را با توجه به ميراث عرفا به شرح مىپردازد . در اين رساله شاه داعى به اشعارى از شاه نعمت الله ولى ، سعدى ، حافظ ، شاه قاسم انوار ، فخر الدين عراقى ، سلمان ساوجى ، شيرين مغربى ، اوحدى كرمانى ، خواجه عبد الله انصارى و شيخ محمود شبسترى استناد