حق است . چنان‌كه شيخ اكبر [ محيى الدين ابن عربى ] در فصوص [ الحكم ] مىفرمايد كه : « كن فيكون صورة الارادة الكلّية » . و در جاى ديگر مىفرمايد كه « الكاف علم التفصيل ، و النون علم الاجمال » . و مراد به تفصيل عالم اجسام ؛ و مراد به اجمال عالم ارواح بوده است » . 7 . مرحوم « تربيت » در كتاب دانشمندان آذربايجان شرحى را به شيخ عبد الرحيم خلوتى منصوب داشته است . ايشان شرحى را نيز به سيد يحيى خلوتى منسوب داشته‌اند ( صفحات 141 و 336 كتاب دانشمندان آذربايجان ) . 8 . نسايم گلشن از شاه داعى نظام الدين محمود حسين شيرازى كه درباره‌ى آن مفصل صحبت مىشود . 9 . حديقة المعارف از شيخ شجاع الدين كربالى كه به سال 867 هجرى قمرى به پايان آمده است . نويسنده آن را در سال 856 ه ق به نام سلطان ابو المظفر جهانشاه در تبريز آغاز كرده است . لازم به ذكر است كه كربال ناحيه‌اى است از نواحى شيراز . نويسنده از مريدان مولانا همام الدين كربالى بوده ، و از جانشينان معنوى اوست . شيخ عبد الرحمن جامى در بازگشت از سفر حج به تبريز وارد مىشود ، و ميهمان مير مخدوم لاله مىگردد . جامى از ميزبان خود گلشن رازى تصحيح شده مىطلبد . آن‌گاه مىپرسد كه آيا در اين نواحى كسى شرحى بر گلشن راز نوشته است . و ظاهرا مراد جامى آن بوده تا شرحى بر گلشن به رشته‌ى تحرير درآورد . مير مخدوم لاله شرح كربالى را به خدمت جامى مىآورد . جامى شرح او را مىستايد و از سر شرح‌نويسى بر گلشن راز در مىگذرد 45 . نسخه‌هايى از اين شرح در اسلامبول و تهران وجود دارد . 10 . گلزار دمساز شرحى است كه آن را شهاب الدين ابو العباس سيد احمد بن ابو الواهب عطاء الله قويمى به سال 879 ه ق به رشته