شاه محمود داعى شيرازى

46

نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى )

تحرير درآورده است . نسخه‌اى از آن در كتابخانه‌ى اياصوفيه‌ى تركيه وجود دارد . 11 . مفاتيح الاعجاز شرحى است كه شيخ شمس الدين محمد بن يحيى لاهيجى از اقطاب فرقه‌ى نوربخشيه آن را به رشته‌ى تحرير درآورده است . شيخ محمد لاهيجى شعر هم مىسروده و اسيرى تخلص مىكرده است . شرح لاهيجى را بهترين و جامع‌ترين شرح گلشن راز برشمرده‌اند . اين شرح بارها به چاپ رسيده است . اين شرح به زبان تركى نيز ترجمه شده است ، و مترجم ترك آن محمد جلوى ترجمه‌ى خويش را جام دلنواز ناميده است . 12 . از قرن نهم هجرى شرحى از شارحى ناشناس به دست است كه در مجموعه‌ى رسايل شماره‌ى 2415 مجلس قابل رجوع است . اين شرح به زبان فارسى است . 13 . شرح ديگرى نيز از قرن نهم هجرى باقى مانده است كه باز شارح آن نامعلوم است . اين شرح نيز به فارسى است و در عين اختصار بسيار پرفايده و قابل رجوع است . شارح به متون متصوفه آشنايى عميقى داشته و جاى جاى در شرح خويش از اقوال بزرگان ايشان سود مىجويد . 14 . از قرن نهم هجرى شرح ديگرى نيز به دست ما رسيده است از شيخ عارف باب نعمة الله بن محمود نخجوانى ( متوفى 902 ه ق ) كه به فارسى است . شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعه اين شرح را « لطيف و ممزوج » مىخواند . به گزارش استاد احمد گلچين معانى در فهرست كتابخانه‌ى مركزى دانشگاه تهران ( ج 13 ص 3056 ) نسخه‌ى شماره 4077 مورخ رجب 1087 ه ق شرح نخجوانى شناخته شده است . ولى چنين نيست ؛ چرا كه آغاز شرح مزبور برابر است با شرح احمد بن موسى ، ولى متن شرح نه با شرح نخجوانى مشابهت دارد و نه با شرح احمد بن موسى 46 .