چون نغمهء بلبل از پى گل شنوى * گل گفته بود گرچه ز بلبل شنوى و قال رضى اللّه عنه : و لست بنبىّ و لا رسول و لكنّى وارث و لآخرتى حارث « 1 » . چون در كلام سابق و هم آن بود كه ارباب حجاب شيخ را متّهم به دعوى نبوّت

--> ( 1 ) - مانند همين كلام را درباره فتوحات مكيه و درباره خود در باب سيصد و هفتاد و سه آن گويد : « فو اللّه ما كتبت منه حرفا إلّا عن املاء الهى و القاء ربانى و نفث روحانى فى روع كيانى - الى أن قال : مع انّنا لسنا برسل مشرّعين و لا انبياء مكلّفين - بكسر اللام - قال : و انما قلنا ذلك لئلا يتوهم متوهم انى و امثالى ادّعى النبوّة ، لا و اللّه ما بقى الا ميراث و سلوك على مدرجة محمّد رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و سلم » ( ص 595 ج 6 ط مصر ) . پس بدان كه ورثه محمّد رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و سلم كسانى هستند كه به دو تأسى مىنمايند و بر مدرجه او مدارج و معارج انسانى را مىپيمايند . و القاءات ربوبى وقف خاص احدى نيست و اگر ما را لياقت بدان نمىبود ما را به اعتلاى بدانها دعوت نمىفرمودند . و اگر ادراك مقامات انسانى حاصل نشود وارث نيستيم . درعين‌حال بايد فرق ميان نبوت تشريعى و نبوت انبائى را دانست و بحث آن در پيش است . و ديگر اينكه چون به نص صريح كلام اين اعاظم كه خود را معصوم نمىدانند ، ممكن است كه در مكاشفات و القاءات و سنوح حالات خواه در يقظه و خواه در منامات ، احوال و عقائد و آرايى اين سوئى كه در نفس راسخ شده است با حقائق نورى در حال القاء آنها مخالطه كند و در آنها آميخته شود كه بعضى از دعابات خياليه مثلا در كنار آن حقائق قرار گيرند . چنان كه صدر الدين قونوى كه بزرگترين شاگرد شيخ است در نفحه بيستم از نفحات گويد : « اعلم ان لأهل الكشف في مكاشفاتهم و مشاهداتهم و وارداتهم اغلوطات شتى لا يعرف كنهها و لا يسلم من غوائلها الا الكمّل و الافراد من اهل العناية » ( ص 138 ط 1 ) . پس ممكن است كه بعضى از مشاهدات غير معصوم مخالط با بعضى از احوال و امور غير مطابق با واقع باشد زيرا معصوم است كه در تلقى حقائق و القاء آنها و مطلقا در همه اطوار و شئونش معصوم از خطا است . اين مطلب شريف را اصلى رصين و دستورى سخت استوار در معارف اين كتاب و جزوى بدان . آرى ورثه خاتم هم دعوت به اغتذاى از مأدبه الهيه كه اسرار و مراتب و مقامات قرآن فرقانست شده‌اند ، و هم درعين‌حال براى تميز مشاهدات حق از باطل ميزان مىخواهند فافهم .