8 - 39 . المفاحص ( عربى ) : اصل اين كتاب در علم عدد است و موضوع آن ، چنان كه مصنّف در مقدمه تصريح مىكند ، « واحد بما هو واحد » مىباشد و مسائل آن ، تنزلات واحد است در مراتب ناشى از آن . صائن الدين در آغاز ، شرحى در باب فضيلت علوم الهى مىنگارد و طرق مسلوك در اين علوم را سه دسته مىداند كه هر سه كاشف حق هستند ؛ ولى هر طريق مناسب گروهى است كه بدان اشتغال دارند و درجات آن طرق متفاوت است : يكى طريق آنان كه حقايق صور كلمات اشيا را در مىيابند ؛ ديگر طريق آنان كه معنى و صورت ، هر دو را در مىيابند و سه ديگر طريق درك بواطن حقايق كه از طريق علم اعداد به دست مىآيد ؛ اين طريق ، خاص حضرت على عليه السلام است كه از طرف مقام نبوت به دو رسيده است . صائن الدين در اين كتاب ، دايره‌اى دربارهء علم عدد رسم كرده است كه دايرهء « طهويه » مىنامد و در رساله‌هاى ديگر هم بكرّات بدان استناد مىكند . در بالاى صفحهء اول از رسالهء مفاحص در نسخهء « مب » نوشته شده است : « كتاب مفاحص كه اول و ميان و آخر آن ، مشرّف است به خط شريف مصنّف خلّد الله تعالى فى ظلال جلاله و جماله إلى يوم الدين . » اين رساله در سال 833 تأليف شده است . 8 - 40 . مناظرات خمس ( فارسى ) : كتابى است داراى پنج مناظره كه در قالب داستانى دلنشين و متأثر از داستانهاى رمزى و نمادين ابن سينا و به‌ويژه سهروردى نگاشته است . در اين داستان قواى باطنى را با هم به مناظره انداخته و از گفتگوى آنها بسيارى از مشكلات عرفان را حل كرده و به‌ويژه دربارهء عشق و عقل مطالب دقيقى آورده است . پنج مناظره‌اى كه در اين رساله تفصيل داده شده ، بدين ترتيب است : مناظرهء اصحاب عقل با اعوان عشق « 1 » ، مناظرهء و هم با عقل ، مناظرهء وهم با خيال ، مناظرهء سمع با بصر ، مناظرهء عاشق با معشوق . تأليف اين رساله در محرم 808 به اتمام رسيده است .

--> ( 1 ) . در نسخهء مجزا به حسن و عشق صاينى هم معروف است و بعضا گلشن هم گفته‌اند ( فهرست كتابخانهء مجلس ، ج 6 ، ص 98 ) .