تركان از شغل كناره گرفت و به مشهد مقدس رفت و به تدريس و خادمى در آستان امام رضا ( ع ) پرداخت ، تا آنكه در سال قوىئيل مطابق با 991 هجرى كه سلطان حمزه ميرزا ( پسر بزرگ شاه محمد خدابنده ) از يورش خراسان باز مىگشت ، همراه او از مشهد به عراق آمد و در ولايت رى ديده از جهان فروبست . « 1 » سعيد نفيسى بدون ذكر مأخذ مىنويسد در رى بيمار شد و در منزل اندرمان در اوايل ذىحجهء 991 ه درگذشت ؛ پيكرش را به امامزاده عبد العظيم بردند و در آنجا به خاك سپردند . « 2 » امّا اوحدى بليانى مدفن او را در اصفهان مىداند . « 3 » افضل الدين محمد تركه از عالمان روزگار خود بود و در حوزهء حكمت ، كلام ، منطق ، اصول ، فقه و حديث به تدريس و افاضه اشتغال داشت . بسيارى شاگردى او را كرده‌اند كه از آن جمله‌اند : چلپى به يك تبريزى مشهور به علّامى ، قاضى نور الدين اصفهانى از شعراى دورهء صفوى و برادرش قاضى معز كه در رياضى شهرت داشت ، امير نور الدين محمد قرارى شاعر پسر مولانا عبد الرزاق صدر خان احمد گيلانى و شيخ ابو القاسم انصارى كازرونى مؤلف سلّم السموات كه در فلسفه و حكمت و رياضى و ادب استاد بود و به شاگردى افضل الدين مباهات مىورزيد . « 4 » شيخ آقا بزرگ طهرانى كتابى را به نام انموذج العلوم به مولى افضل الدين محمد تركه ، مدرس مشهد رضوى و متوفاى 991 هجرى نسبت داده ، پس از معرفى كتاب مزبور مىنويسد : تاريخ كتابت نسخه 1015 هجرى است و ظاهرا مؤلف اين كتاب غير از خواجه افضل الدين محمد تركه‌اى است كه به نوشتهء تاريخ عالم آرا ، قاضى عسكر شاه تهماسب بوده است . « 5 » به نظر مىرسد كه اشتباه مزبور از تاريخ كتابت نسخه ناشى شده است كه با زمان حيات افضل الدين مطابقت نمىكند ؛ در حالى كه تاريخ كتابت الزاما

--> ( 1 ) . تاريخ عالم آرا ، ج 1 ، ص 155 . ( 2 ) . تاريخ نظم و نثر ، ج 1 ، ص 452 . ( 3 ) . عرفات العاشقين ، ورق 169 ب . ( 4 ) . نگاه كنيد به : عرفات العاشقين ، ورق 168 ، 282 ؛ و نيز رياض العارفين ، آفتاب راى ، ص 63 ؛ روز روشن ، ص 65 ؛ صحف ابراهيم ، ج 1 ، ورق 51 ؛ سلّم السموات ، ص 7 ، 84 و 88 . ( 5 ) . الذريعة ، ج 2 ، ص 404 .