مرتبهء عاشقى و قرب فرائض ، و تارة در مقام معشوقى و قرب نوافل ، و گاهى در جمع بينهما ، و گاهى اعلى از اين‌همه از حيثيّت مطلق عشقى ؛ و توقّف منماى « كه زاد راهروان چستى است و چالاكى » . و بدين واقفان در اثناى طريق ، كه عمر را در اسباب آن صرف كرده‌اند ، ميل مكن . و اين گويا اشارتى است بدان سخن كه حلّاج از ابراهيم خوّاص - عليهما الرّحمة - پرسيد كه « فيم أنت ؟ » گفت : « منذ ثلاثين سنة أصحّح مقام التّوكّل . » فقال له الحلّاج : « أفنيت عمرك في تعمير الباطن ، فأين الفناء في التّوحيد ؟ » « 1 » تو و طوبى و ما و قامت يار * فكر هر كس به قدر همّت اوست * * * [ 301 ] فواحده الجمّ الغفير و من « 2 » عدا - * ه شرذمة حجّت بأبلغ حجّة [ 302 ] فمتّ بمعناه « 3 » ، و عش فيه ، أو فمت * معنّاه ، و اتبع أمّة غير أمّتي [ 303 ] فأنت « 4 » بهذا المجد أجدر من أخي اج * تهاد ، مجدّ عن رجاء و خيفة چه ، محرمان بارگاه اتّحاد ، اگرچه بر مقتضاى قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ اندكند ، فأمّا به حكم فرمودهء إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً هر واحدى از ايشان ، جماعتى بسيارند ؛ چون به حضرت احاطت شعار عشق متّحد گشته‌اند . و غير از ايشان ، اگر چه بسيارند ، ليكن « 5 » چون محاط حكم جزئيّت و تعيّن خويشند ، گروهى به‌غايت اندكند ؛ و از اينجاست كه به حسب اعتقاد نيز مغلوب و مقهور حجج بالغه و براهين قاطعه شده‌اند ؛ چنانچه پيشتر معلوم شد . « 6 » لو زرته لرأيت النّاس في رجل * و الدّهر في ساعة و الأرض في دار [ 302 ] پس تو كه مسترشدى ، بايد كه توسّل به معنى اتّحاد و حقيقت آن مقام كنى و خوشوقت و كامران بزيى ؛ و الّا در فراق اين جمعيّت و عشق اين منزلت بمير و متابعت

--> ( 1 ) . تب : + بيت . ( 2 ) . تب و نسخه بدل ال : ما . ( 3 ) . در اصل : مغناه ؛ به تناسب شرح و معنى تصحيح شد . ( 4 ) . تب فر : و أنت . ( 5 ) . ال : لكن . ( 6 ) . تب : + عربيّه .