صائن الدين على بن تركه

مقدمهء مصحح 28

شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى )

در سال 926 هجرى ، قاضى شافعى زكريا بن محمد انصارى فتوايى در برائت ابن فارض « 1 » از تهمتهايى كه دربارهء فساد عقيده بر او وارد مىكردند ، صادر كرد . « 1 » فقيه شافعى ، احمد بن حجر هيثمى ( متوفى 973 ه ) نيز از مدافعان ابن فارض بوده است . « 2 » يكى ديگر از طرفداران ابن فارض كه به او ارادت تام داشت ، عبد الوهاب شعرانى ( متوفى 973 ه ) است كه در انطباق طريقت و شريعت سعى مىكرد و مىكوشيد كه ابن فارض و ابن عربى را از نسبتهاى ناروا مبرّا كند . او همواره از ابن فارض به عنوان « سيدى عمر بن الفارض » ياد مىكرد . « 3 » شيخ شهاب الدين سهروردى ( متوفى 632 ه ) نيز از جمله بزرگانى بود كه به ابن فارض ارادت خاصى نشان مىداد . در مراسم حج سال 628 ه . ميان آن دو ديدارى صورت گرفت و با اصرار سهروردى ، دو فرزند ابن فارض به نامهاى كمال الدين محمد و عبد الرحمن ، پس از امتناع نخستين ابن فارض ، به دست سهروردى خرقه پوشيدند . « 4 » مهم‌ترين كسى كه ابن فارض را به اشتراك عقيده با او متهم كرده‌اند ، محيى الدين بن عربى ( متوفى 638 ه ) است . ابن عربى به تائيهء ابن فارض توجهى خاص داشت و گويند كه مىخواست بر او شرحى بنويسد ، ولى ابن فارض به او گفت كه فتوحات مكيهء تو شرح تائيه است . « 5 » ممكن است اين سخن ساختگى و بىاساس باشد ، « 6 » ليكن محيى الدين ظاهرا شاگردان خود را به شرح كردن تائيه تشويق مىكرده است ؛ چنان كه صدر الدين قونوى در پايان جلسات درس خود ، ابياتى از تائيهء ابن فارض را مىخواند و

--> ( 1 ) . ابن الفارض و الحب الإلهي ، ص 130 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان ، ص 133 ؛ و نيز نگاه كنيد به الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 17 . ( 4 ) . شرح ديوان ، ج 1 ، ص 13 . ( 5 ) . نگاه كنيد به : نفخ الطيب ، ج 2 ، ص 166 . ( 6 ) . البته بروكلمان از شرح ابن عربى بر تائيه كبرا دو نسخه در كتابخانهء ينى و شهيد على پاشا نشانى داده است . نگاه كنيد به : erutarettiL nehcsibarA red ethcihcseG ; 503 . P ; 1 . V , erurtarettiL nehcsibarA red ethcihcseG 364 . p , 1 . v , tnemelppus