مقدّمهء مصحّح الف . ابن فارض 1 . شرح حال ابو حفص ( ابو القاسم ) شرف الدين عمر بن على بن مرشد بن على ، مشهور به ابن فارض ( 576 - 632 ه ) بزرگترين سرايندهء شعر صوفيانه در ادبيات عرب است . نسبت ابن فارض ، به گفته شيخ على نوادهء دخترى او ، و به استناد خوابى كه خود ديده بود ، به قبيلهء بنى سعد ( قبيلهء حليمه مرضعهء پيامبر ) مىرسيد . « 1 » و اصل خاندانش به شهر حماة در سرزمين شام تعلق داشت . پدرش از حماة به ديار مصر كه در آن روزگار مهم‌ترين مركز تمدن اسلامى بود ، مهاجرت كرد و چون در محاكم قضايى ، سهم الارث زنان را بر مردمان مىنوشت ، به « فارض » مشهور شد « 2 » . شيخ على ، كه جامع ديوان ابن فارض هم هست ، به نقل از منذرى مىنويسد : « از ابن فارض دربارهء تاريخ ولادتش پرسيدند ؛ پاسخ داد چهارم ذىقعدهء 577 در قاهره . از ابن خلكان نيز چنين شنيدم « 3 » . ولى ظاهرا شيخ على را در اينجا سهوى روى داده است ؛

--> ( 1 ) . شرح ديوان ابن الفارض ، ج 1 ، ص 7 . ( 2 ) . وفيات الأعيان ، ج 3 ، ص 456 ؛ شذرات الذهب ، ج 5 ، ص 149 . ( 3 ) . شرح ديوان ، ج 1 ، ص 16 .