علي بن محمد التركه ( صائن الدين علي تركه )

54

شرح گلشن راز ( فارسى )

رهنمايى و پيشوايى دعوت كردن به جانب حق خود مقام اوست و مجموع دانايان كه در دورهء ظهور او آمده‌اند ، و مىآيند ، مظهر و متمم كمالات جزئه خاصه اويند ، عليه افضل الصلوات ، از بهر آنكه همه استخراج و استنباط حكمت و حقايق و معانى و معارف از كلام ايشان كرده‌اند ، و مىكنند ، بىتكرار . مقام دلگشايش جمع جمع است * جمال جان‌فزايش شمع جمع است يعنى مجموع كمالاتى كه جميع انبيا عليهم السلام حاصل كرده‌اند ، شيخ آن را جمع الجمع خوانده است . و مقام دلگشايش رسول صلى اللّه عليه و آله ناميده ، زيرا كه دلگشايى به اعتبار ملاحظهء فوقيت كمال شخصيهء اوست بر جمعيت كمالات انبيا . « جمال جانفزايش شمع جمع است » ، يعنى جمال با كمال رسول عليه افضل الصلوات كه به حسن سيرت و صورت آراسته است ، شمع جمع سالكان و طالبان است ، كه به روشنايى آن شمع ، راه را از چاه مىدانند ، و چاه را از راه معلوم كنند . شده او پيش دلها جمله در پى * گرفته دست جانها دامن وى يعنى رسول صلى اللّه عليه و آله پيشواى جميع سالكان و صاحبدلان است ، دلهاى جمله و جانهاى همه در آداب اداى شريعت و طريقت و حقيقت به اصالت خاصهء اوست . چنان كه خود مىفرمايد : « الشريعة اقوالى و الطريقة احوالى و الحقيقة حالى » 25 اكنون شيخ چون انبياء عليهم السلام ، ياد فرمود ، و بعضى از احوال ايشان را ياد كرد ، اوليا را و بعضى اوصاف ايشان را نيز رضوان اللّه عليهم اجمعين ياد مىكند ، چنان كه آداب مصنفان است و اطوار ايشان . در اين ره اوليا باز از پس و پيش * نشانى مىدهند از ديدهء خويش 26