صائن الدين على بن تركه

مقدمهء كتاب 19

چهارده رساله فارسى ( فارسى )

3 - باب اول در معنى طهارت و تحقيق اركان معنوى آن و در آن دو صحيفه است : الف - صحيفهء اول در بيان حقيقت طهارت و تقسيم آن و معنى اقسامش و اينكه طهارت دو گونه است وضو و غسل و اشاره به اختلاف‌نظر ابو حنيفه و شافعى و تأويل نظر هريك در پاره‌اى از فروع . ب - صحيفه دوم در معنى اركان وضو و بيان حكمت هريك از اركان و نكاتى دربارهء صلاة ظاهر و نماز معنوى و مقام توبت و تفريد و در پايان اين صحيفه تذنيبى است در بيان معنى سنن وضو و تحقيق هريك از آن سنن . مؤلف در اين تذنيب بر مشرب خود از سطح ظاهر وجه آدمى و تأويل آن به لوح صور كتابى حروف و از سطح باطن وجه كه جامع و مظهر حروف كلامى است ، بحث نموده و چندى از اعمال واجب و مستحب وضو را تأويل بدانها كرده است . 4 - باب دوم در تحقيق معنى نماز و آن داراى يك مقدمه و پنج صحيفه و تذنيبى است : الف - مقدمه در تحقيق معنى عبادت و اينكه بندگى دو گونه است : يكى بندگى تسخيرى كه تمام موجودات مشمول حكم آن مىباشند و آن در برابر رحمت رحمانى است و موقوف هيچ فعلى اختيارى نيست و در آن اهل سعادت و شقاوت از همديگر ممتاز نيستند . و ديگرى بندگى اختيارى كه خاص انسان بالغ و عاقل است و موقوف اراده و اختيار مىباشد و آن در برابر رحمت رحيمى قرار گرفته و در آن اهل سعادت و شقاوت از هم جدا مىگردند . در پايان اين مقدمه تلويحى است درباره عدد پنج و شش و هفت بر مبناى اصول احصايى حروفى كه مشرب مؤلف كتاب است . ب - صحيفهء اول در بيان معنى نماز در عرف شريعت و بيان اينكه نماز اگرچه يك نوع است از عبادت ليكن چون نيك تأمل شود ، آن جامع همهء اركان اسلام و صور عبادات است .