محمود بن عثمان

72

مفتاح الهداية و مصباح العناية ( سيرت نامه سيد امين الدين بليانى )

رخصتى در اين باب هست . فإنّ خادم القوم منهم . و اگر از پى اين سبب باشد و موافقت ياران نكند ، او را در خانقاه نبايد گذاشت ، تا كاهلى او در ياران خلوت‌نشين تأثير ظاهر نگردد . و للّه درّ المولى الرومى ، رحمة اللّه عليه ، حيث قال : بيت منشين با كسى كه عاشق نيست * زآن‌كه گرگين تو را گر افزايد و اين طريقه به موافقت مسئول مىگردد ؛ و حقيقة المحبّة الموافقة و المتابعة . و بگويد تا تمامت صائم باشند ؛ و جهد كنند هنگام افطار كه طعام اندك بخورند . شيخ سرى سقطى ، رحمة اللّه عليه ، گفت : وقتى عزيمت ساختم در ماه رجب و شعبان و رمضان كه در خلوت نشينم . چون عزم كردم ، شيخ على جرجانى ، رحمة اللّه عليه ، به من رسيد ، و در وقت افطار بود و دو قرص جوين و پاره‌اى نمك بيرون آورده بودم كه به آن افطار كنم . چون شيخ على نظر به آن قرص و نمك انداخت ، گفت : يا سرى ، تو در اين كار فلاح نيابى كه احتياط ندارى . گفتم : چرا فلاح نيابم و چگونه احتياط كنم ؟ گفت : من احتياط كرده‌ام و در آنكه افطار به قرص جوين مىكردم ؛ تا آنكه آرد جو در آب كردم و خوردم ، هفتاد بار ذكر لا إله إلّا اللّه تفاوت مىكند . و اين ساعت چهل سال است كه افطار به آرد جو مىكنم ، و قرص جوين درين چهل سال نخورده‌ام . چون درين زمان كه ماييم قوت حلال ، دست نمىدهد ، قطعا هيچ چاره ديگر نيست الّا كه كم خوردن . چنين منقول است كه وقتى از اوقات كه اهل ورع و تقوا اين چهار كس بودند : حذيفهء مرعشى و ابراهيم ادهم و يوسف اسباط و سليمان خواص ، رحمة اللّه عليهم ، بسيار سعى و جهد نمودند كه قوت حلال محض حاصل كنند . و چون مهيّا نمىشد ، هيچ تدبير نتوانستند كردن الّا آنكه طعام كم خورند و به سدّ رمق قناعت كردند . اللّهمّ وفّقنا كما وفّقتهم . و حقوق در خلوت نشستن در جميع ابواب كم خوردن است ؛ و در جملهء ساعات شب ترك خواب كردن ؛ و مداومت بر ذكر بر وجهى كه اوليا و مشايخ ، قدّس اللّه روحهم ، فرموده‌اند نمودن ، همچنان‌كه در يك شبانه‌روز ، بر قول بعضى از ارباب خلوات ، شصت هزار بار ذكر گفته‌اند ؛ و بر قول بعضى چهل هزار بار ؛ و به قول بعضى كه ذكر به تعظيم و ترتيل