محمود بن عثمان
70
مفتاح الهداية و مصباح العناية ( سيرت نامه سيد امين الدين بليانى )
ايشان بودى ، در ميان درويشان بزرگ ايشان باشى . و اشارت درين باب رفته است : خياركم فى الجاهليّة خياركم فى الإسلام . و هرگاه كه يكى به خدمت شيخ آمدى كه عمل ديوان كرده بودى ، اول او را فرمودى به ردّ مظالم كردن و خصمان را خشنود كردن و حلالى از ايشان خواستن ، و بعد از آن او را رياضات و مجاهدات فرمودى . فصل و اعتقاد بايد داشت كه شيخ در حقّ مريد مشفق و مهربانتر از مادر و پدر است در حق فرزند . و كار وى هميشه مراعات نمودن و محافظه كردن است مريد را ، تا آنچه موجب صلاح و فلاح او بود آن فرمايد ؛ و آنچه حجاب و بازماندگى او تولّد كند او را از آن بازدارد . و شيخ ، قدّس اللّه روحه ، در حق اصحاب چنان مشفق بود كه هرگاه كه اصحاب طعامى خوردندى كه در آن اندك تكلّفى بودى ، خود از خلوت بيرون آمدى و ايشان را در كار مشغول داشتى ، چندانكه خاطر مبارك وى قرار گرفتى كه تدارك آن طعام رفته است . و اگر يك تن از ميان ايشان غايب شدى ، طلب كردى و با وى عتاب كردى . و اگر شبى در ذكر ، آواز يارى نيامدى ، هم در شب كسى به طلب وى فرستادى و او را بازطلبيدى و در كار داشتى . و به هيچ وقت و زمان از ايشان غافل نبودى ؛ و جملهء شب به ياران گرديدى . و اگر درويشى همچنانكه نشسته بودى به خواب رفتى ، شيخ در بالاى سر وى بايستادى و ذكر گفتى ، تا آن زمان كه آن درويش از خواب برآمدى و به ذكر مشغول شدى ؛ آنگاه ، شيخ برفتى . و بيشتر شبها به اين طريق گذرانيدى . و هر درويشى در مقدمه كه بيامدى تا آنكه او را درين كار چستى و جودى پديد شدى و به دوام ذكر و احياء شب خوى كردى ، بودى كه شيخ ، قدّس اللّه روحه ، در شبى بيست نوبت در بالاى سر وى شدى و او را از خواب بيدار كردى و به رفق و خلق و تواضع او را در كار داشتى . قدّس اللّه روحه العزيز .