نور الدين جعفر بدخشى

پيشگفتار 29

خلاصة المناقب ( در مناقب سيد على همدانى ) ( فارسى )

مضامين متصوفانه و بحثهاى عارفانه مىباشد . « خلاصة المناقب » نخستين كتابى است كه سالى بعد از وفات سيّد على همدانى ( ره ) در شرح احوال و مناقب او نگارش يافته است و مريد وى جعفر مىفهمد كه تمام مناقب و اوصاف و افكار و اقوال مرشدش در حيطهء تحرير آورده نشده بلكه انتخابى از آنها را در اين كتاب آورده است و به اين جهت نام آن را « خلاصة المناقب » نهاد . كه راجع به زندگانى و فعاليت‌هاى سيّد ، مطالب فراوانى دارد و علاوه بر آن ادبيات متصوفه و كيفيات و واردات مربوط به اهل عرفان و تصوف را تبيان نموده است . در خود كتاب اسم آن در سه مورد زير آمده است : ( الف ) : بدان كه افتتاح اين « خلاصة المناقب » تحرير يافت در جمعه كه از اواخر ماه صفر « 1 » . ( ب ) : اى دوست بدان كه بعد از انشاء سواد اين « خلاصة المناقب » و قبل تحرير البياض . « 2 » ( ج ) : اكنون ختم كرده آيد اين كتاب كه نام نهاده آمد « به خلاصة المناقب » به الفاظ عذب جواذب كه صدور يافت از صدر ايسن العاقب ( كذا ) . « 3 » ( د ) : و فقط در يك نسخه در خاتمه منضبط است : وقع الفراغ من تسويد هذا الكتاب المبين المعين المسمى « به خلاصة المناقب » المملو عن الاسرار الإلهية الحاوى الاكثر الاحاديث النبوية ، الجامع المناقب للطالبين أعنى الشيخ المحقق الصمدانى العارف المعروف بسيّد على الهمدانى قدّس سرّه السبحانى . « 4 » موضوع و مطالب خلاصة المناقب : « هرمان اته » در فهرست مخطوطات بادليان « 5 » خلاصة المناقب را چنين معرفى مىنمايد : « اين رساله‌يى متصوفانه است كه در آن مسائل عارفانه از روى قرآن مجيد و احاديث نبوى شرح داده شده است » . شكى نيست كه نگارنده در اين كتاب بسيارى از مسائل مهم تصوّف را توضيح داده است امّا بيان مسائل تصوف ، مقصود اساسى آن كتاب نيست ، بلكه ثانوى و ضمنى

--> ( 1 ) آ : برگ 2 - ب . ( 2 ) آ : برگ 79 - ب . ( 3 ) آ : برگ 110 - ب . ( 4 ) آ : برگ 111 - ب . ( 5 ) جزو : ا ص 783 .