و چون نور ذكر در نفس امّاره بدرخشد « 1 » آن به شكل چراغ افروخته در خانه تاريك بنمايد ، و لوّامه گردد ، و خانه وجود را از نجاست و كلب و خنزير و پلنگ و يوز « 2 » و حمار ( ل ) « 3 » و گاو و پيل و غير اين از مذمومات پاك گرداند به استعانت « 4 » حق و ذكر دايم ، و علامت نفس امّاره در حال انكشاف آن است كه دايرهء بزرگ سياه از پيش روى پديد آيد ( ت ) و باز ناپديد گردد ( آ : برگ 46 ب ) و ديگرباره پديد آيد مثل ابرى كه از كرانهاى وى « 5 » اندك « 6 » گشادگى « 7 » باشد همچو هلال كه بنمايد و طرفى از وى در ميان زمان ابر بود . و بعد از آن « 8 » هلال پديد آيد و بعد از لوامعى « 9 » مثل آفتاب سرخ پديد آيد از رخ راست و گاه « 10 » از مقابل پيشانى و گاه از بالاى سر و اين نفس لوّامه عقل است « 11 » . و علامت نفس ( گ ) مطمئنّه آن است كه مثل ( ب ) « 12 » دايره چشم « 13 » بزرگ « 14 » از پيش روى پديد آيد و نور از وى مىپاشد « 15 » و بعد از مدّتى به تدريج معلوم شود كه آن دايره « 16 » روى سيّار است و روى نيز در وى « 17 » فانى شود و بعد از آن روى سيّار نفس مطمئنه باشد و گاه بود « 18 » كه او را به‌غايت دور بيند چنان كه ميان او و ميان دايره نفس مطمئنه

--> ( 1 ) آ ، ب ، ت : درفشد . ل ، ن ، گ : برسد . ( 2 ) آ : بوزينه . ( 3 ) ل : برگ 32 ب . ( 4 ) ل : به استغاثت . ( 5 ) ب : كرانه وى ، ت : برگ 40 الف . ( 6 ) ب : اندك‌اندك . ( 7 ) ت ، ن : گشاده‌اى ( 8 ) گ : بعد آن . ( 9 ) آ ، ل ، ن : لوامكى ، ت ، گ : لوامكى . ( 10 ) گ : پس از آن عبارت « از مقابل گوش و گاه‌گاه » نيز آورده . ( 11 ) فوائح الجمال ، ص 26 و اعلم أن للنفس الأمّارة علامة فى المشاهدة ، و هى دايرة كبير تطلع من قدامك مسودّة كأنها قير ، ثم تفنى ، ثم تطلع من قدامك كأنها غيم ، ثم تطلع و قد انكشف من حافاتها شىء كالهلال يبدو طرف منه فى اثنا الغيوم ، ثم تكون هلالا ثم إذا لامت نفسها فتطلع من الخدّ الأيمن كأنها شمس حمرا بحذاء ؟ ؟ ؟ حرارتها و تارة تكون بحذاء الأذن و تارة به خدا الحبة و تارة فوق الرأس و هذه النفس اللوّامة و هى العقل ( ص 26 ) و امّا النفس المطمئنة و هى انها تطلع تارة قدامك مثل دايرة الينبوع الكبير فتفيض منها الأنوار و تارة تشاهدها فى الغيبة دايره وجهك من نور صافية مثل السجنجل المعقول ، و هذا إذا صعدت إلى الوجه و فنى فيها الوجه فيكون وجهك حينئذ هى النفس المطمئنة و تارة تشاهدها بعيدة عنك فى الغيبة و بين دائرتها ألف منزل لو دنوت من واحد منها احترقت . ( 12 ) ب ، برگ 42 ب ، گ : ص 412 . ( 13 ) آ ، ب ، ت ، ل ، گ : چشمه . ( 14 ) ل : بزرگى . ( 15 ) آ ، ب : ندارد ، ت : نباشد . ( 16 ) ن : ندارد . ( 17 ) آ ، ل ، گ : درو ( 18 ) ت ، ل : باشد .