چنانك « 1 » ذكر كرده شود « 2 » ان‌شاءالله اللّطيف « 3 » تعالى : و بعد از مرتبهء قطب مرتبهء امامين « 4 » است كه و زيرين نيز گويند « 5 » ( ب ) « 6 » و بعد از آن ( ن ) « 7 » مرتبهء اولياء اربعه « 8 » كالخلفاء و « 9 » الراشدين بعد از آن مرتبهء بدلاء « 10 » سبعه كه حفاظ اقاليم سبعه باشند .

--> ( 1 ) گ : چنان كه . ( 2 ) التصوف : علم يبحث فيه من الذات الاحدية و اسمائه و صفاته من حيث انها موصلة لكل من مظاهرها و منسوباتها الى الذات الالهية و موضوعة الذات الاحدية و نعوتها الازلية و صفاتها السرمدية و مسائله كيفية صدور الكثرة عنها و رجوعها اليها و بيان مظاهر الاسماء الالهية و النعوت الربّانية و كيفية رجوع اهل اللّه تعالى و كيفية سلوكهم و مجاهداتهم و رياضتهم و بيان نتايج كل من الاعمال و الاذكار . . . و مباديه معرفة حده و غاية و اصطلاحات القوم فيه . ( بهاء الدّين آملى : الكشكول ، ج 5 ، ص 393 ) . ( 3 ) گ : « اللطيف » ندارد . ( 4 ) امامين دو كس‌اند ، يكى بر يمين غوث و نظرش در ملكوت باشد و ديگر بر يسار او نظرش در ملك بودى ، وى اعلىتر از صاحب خود است و خليفه مىگردد از غوث . ( احمد ، اصطلاحات الصوفية ، ص 4 ) و محيى الدين ابن عربى ذكر اولياء كرده همىگويد منهم رضى اللّه عنهم الائمة و لا يزيدون فى كلّ زمان اثنين . . . و هما اللذان يخلفان القطب إذا مات و هما للقطب به منزلهء الوزيرين . ( ابن عربى : الفتوحات المكية ، ج 2 ، ص 6 ) . الكشف كلا لا يحصل إلّا لامامين ( ابن عربى : كتاب مواقع النجوم ، ص 150 ) . و نيز رك به : اردو دائره معارف اسلاميه در ذيل ابدال . ( 5 ) ل : ندارد . ( 6 ) ب : برگ 22 الف . ( 7 ) ن : برگ 98 ب . ( 8 ) محتملا همين اولياى اربعه را اوتاد گويند كه بقول ابن عربى الاوتاد اربعه فى كل زمان لا يزيدون و لا ينقضون ( ابن عربى : الفتوحات المكية ، ج 2 ، ص 7 ) كه در چهار ركن عالم نامزداند يعنى در غرب عبد العليم در شرق عبد الحى در شمال عبد المجيد و در جنوب عبد القادر كه محافظت جمله عالم و معمورى دنيا از بركت ايشان است ( احمد : اصطلاحات صوفيه ، ص 4 ) . ( 9 ) ل : ندارد . ( 10 ) و منهم رضى اللّه عنهم الإبدال و هم سبعة لا يزيدون و لا ينقصون يحفظ اللّه بهم الاقاليم السبعة لكلّ بدل اقليم فيه ولايته الواحد ( ابن عربى : الفتوحات المكية ، ج 2 ، ص 7 ) . فانا بدال سبعة و من هذا السبعة اربعة هم الاوتاد و اثنان هما الامامان و واحد هو القطب . ( الفتوحات المكية ، ج 1 ، ص 16 ) . بعضى تعداد ابدال چهل و بعضى هفت مىگويند . و بعضى گويند كه اوتاد از جمله ابدال‌اند و دو ديگر از ابدال امامان‌اند كه وزيران قطب‌اند و ديگرى قطب است و اين هفت تن را ابدال بنا بر آن گويند كه چون يكى از اين‌ها برود ديگرى كه به حسب مرتبه فروتر ازو بود بجاى او نشيند و حفظ مرتبه وى كند . . . و در هفت اقليم مىمانند . و آنكه در اقليم اوّل است بر قلب ابراهيم عليه السّلام است و نام او عبد الحى و آنكه در -