بمنزلة واحدة و كلّهم في الجنّة . و تحقيق اين سخن كه : كلّهم بمنزلة واحدة اين است كه : ظالم و مقتصد و سابق بالخيرات ، همه در خلاص از زحمت و اختصاص به رحمت مساوىاند . و ظالم را مرتبت اوّليّت ثلاثة ، و رتبت تقديم بر هر دو طايفه هست . از بهر آنكه : در اين مقام مراد از ظلم ظالم آن است كه : بر نفس خود ظلم كرد ؛ به آنكه او را منع كرد « 166 » از متابعت هواى نفسانى ، و استيفاء لذّات جسمانى ، از براى ادراك معارف روحانى و مشاهدات انوار سبحانى . تا اگر جسم را چند روز معدود راحت رسد ، روح را در روزهاى نامحدود راحت رسد . مصطفى فرمود - صلعم - : اتعبوا ابدانكم لراحة انفسكم . و نيز بسبب آنكه تشريف اضافت به لفظ « اصطفينا و عبادنا » يافته ، تعظيمى ديگر ايشان را حاصل است ؛ كه مرا معلوم شد كه : ذكر ايشان به ظلم در اين مقام كردن اثبات مرتبتى عظيمه است ايشان را ؛ نه آنكه منقصتى ذميمه است . و قوله : فهم اوّل الثلاثة [ كه مراد از آن ظالمان است ] مؤكّد فضيلت ايشان است . و تحقيق آن است كه : شيخ فرموده است - قدّس سرّه - كه : در اين آيت عباد مصطفين بر سه طبقه و سه مرتبه‌اند : يا طايفه‌اىاند كه : نفس خود را به اعمال زكيّه و افعال خيريّه و اخلاق رضيّه متحلّى گردانيده‌اند [ چون متّقيان و عابدان و زاهدان ] تا در جنّت بعوض آن ، نعيم مقيم و حور و غلمان و قصور و ولدان يابند ؛ و ايشان به « سابق بالخيرات » معروفند . يا گروهىاند از ايشان بالاتر ؛ كه افعال رضيّه و اوصاف مرضيّه . چون از ايشان در وجود آيد ، آن را به خود اضافت « 167 » و نسبت نكنند ؛ و سعى ايشان در

--> ( 166 ) - ن : كرد با آنكه ( ش ) آنكه اول منع كرد ( ك ) . ( 167 ) - ن : به خود اضافت نكنند و سعى . . . ( ش ) .