جرمى صيقلى ، صورت رائى را به رائى چنان نمايد كه او است بىتغييرى . و در چنين محلّى بايد كه يمين ، يمين نمايد ؛ و يسار ، يسار . و وقت باشد كه يمين ، مقابل يسار نمايد . و غالب ، اين باشد كه : مرئى چنين نمايد بحسب عادت . امّا بخلاف عادت ، يمين ، مقابل يمين افتد . و انتكاس در صورت پيدا آيد . و در اين بحث جاى نظر است ؛ از بهر آنكه : ما قطعا در هيچ مرآت ، اين نمىيابيم كه : يمين در مقابل يمين افتد ؛ و يسار در مقابل يسار ؛ بلكه بالعكس است . و از خرق عادت كه گفته ، هم ، چيزى نمىدانيم كه : مراد چيست ؟ و شيخ نيز كه بر وى اين كتاب خوانديم ، در اين مقام توقّف نمود ، و گفت : خرق العادة غير معلوم لنا . امّا به قدر فكر خود چنين مىگوئيم كه : آنچه مشاهده افتاد در محلّ مجلوّ ، و جرم صقيل [ از آينه و آب و غيره ] چنين است كه : ناظر در آينه [ هرگاه كه آينه بر زمين نهاده باشد ] شكل خود ، البته منكوس بيند ؛ و همچنين در آب ؛ و يمين ، يسار نمايد ؛ و يسار يمين . اللهمّ ، در آب اگر بر طرف « 184 » جوى آب بايستد ، و نظر در آب كند ، هم از طرف « 185 » [ جوى ] ؛ نه چنان كه توجّه بسوى آب كند ، اين سخن ، راست آيد ، كه يمين وى ، يمين نمايد مع انتكاس الصورة . و مراد از خرق عادت ، خلاف عادت است در ايستادن ، و نگاه كردن ؛ و همچنين اگر كسى به مثل بر كنار آبى سرنگون بايستد ، يا بر جسمى صقيل - مثل آينه - سرنگون بايستد . البتّه يمين او يمين نمايد ؛ و يسار او يسار . . . و مراد شيخ - قدّس سرّه - از خرق عادت ، عادت در ايستادن باشد . و اللّه اعلم ؛ كه :

--> ( 184 ) - ن : و اگر اللهم در آب بر طرف جوى ( ش ) . ( 185 ) - ن : كند ، هم از آن طرف جوى ( ش ) .