ضمير در « له » عايد به عالم . و ضمير « عنه » راجع به حق است . [ پس ] همه بهم ، و جمله به يكديگر مرتبطاند ؛ و انفصال از يكديگر ندارند . اسماء و صفات ظهور ايشان ، به عالم مرتبط ؛ و عالم وجود ايشان ، به اسماء و صفات مستند « 344 » . اگر تو از اين طايفه‌اى و از اين مشرب نصيبى دارى ، آنچه گفتيم در اين معنى ، قبول كنى از من ؛ كه من از كشف و عيان گفتم . بر بيت سابق كه : « فإن ذكرت غنيّا لافتقار به » « 345 » است حاشيه‌اى ديدم منقول از شارحى - قدس سرّه - كه گفته است كه : شيخ از جواب فإن ذكرت ساكت شده است ؛ و بقوله « فقد علمت » بطريق ابهام اكتفا كرده . بسبب آنكه : اگر به جواب مشغول شدى ، بايستى گفت كه : لا بدّ من الفقر في الحضرتين ؛ و اهل ظاهر كه از كشف ، محجوب‌اند ، بر وى رد كردندى . پس مبهم بطريق اشارت ، اهل كشف را تنبيه كرد كه : « الّذي نعنى » آن است كه از پيش گفتيم كه : فالكل مفتقر ما الكل مستغنى . امّا عارف داند كه : جهت افتقار مختلف است . و صاحب كشف دريابد كه : مثلا فقرى كه رازق را است به مرزوق ، تا رازقيّت « 346 » خود را در مظهرى محقّق گرداند كه چيست ؟ هرگز مانند فقر مرزوق نباشد به رازق ؛ كه ممكن الوجود در وجود ، به واجب الوجود مفتقر بود ؛ تا او را ايجاد فرمود . و اگر نه ، عدم محض بود . و خلاصهء اين سخن آن است كه : هر كسى [ كه بداند به كشف و مشاهده كه حضرت [ حق را ] احاطت ذاتيّه جامع حضرت اسمائيّه و كونيّه است ] بر وى پوشيده نماند كه : افتقار شىء بر نفس خود قطعا فقر نباشد ؛ چرا كه : در حضرت ذات جز حقّ مطلق نيست ؛ كه اسماء و صفات و افعال و آثار و خواصّ آن هر دو

--> ( 344 ) - ن : و صفات مستفيد اگر ( ت ) . ( 345 ) - به حدود سى سطر قبل ، در متن فصوص ، رجوع شود . ( 346 ) - ن : تا رازق خود را ( ت ) .