راضى نه ، و بر اسرار اين ، واقف نه ، و علم حق ، محيط بر حال دل همه ، از مضمون ضمير ايشان ، خبر فرمود ، كه : گفتند به دلها ، كه : « أَ تَجْعَلُ فِيها » . « 203 » و اللّه أعلم . ثمّ نرجع إلى الحكمة فنقول : اعلم أنّ الامور الكلّيّة و إن لم يكن لها وجود فى عينها فهى معقولة [ معلومة ] بلا شكّ فى الذّهن ؛ فهى باطنة - لا تزول - « 204 » عن الوجود العينىّ « 205 » . هرآينه ، رجوع ، از چيزى باشد ، به چيزى ديگر . شيخ - قدّس سرّه - از حكايت ملائكه و اعتراض و دعوى كردن ايشان ، بر گرديد به تقرير كردن حكمت الهيّه ، در ارتباط ميان حقّ ، و عالم ؛ و بيان آنكه : انسان را ، به صورت خود ، آفريده . قوله : « فنقول » بناى اصلى متين است « 206 » كه مقاصد مذكوره ، فروع او خواهد بود . مىفرمايد : بدان كه امور كليّه [ كه آن حقايق « 207 » ، لازمهء طبايع موجود در خارج است ؛ مثل حيات و علم و قدرت و ارادت . مثلا ] از امور عقليّه است ؛ كه در خارج ، عينى ندارد ؛ يعنى : اشارهء حسيّه به وى نتوان كرد ؛ تا گويند كه : اين حيات است و آن ، علم است ؛ و اين قدرت ؛ و آن ، ارادت . بلكه وجود ايشان وجودى عقلى است ، بىشك ؛ و صفت باطنيّت دارند . و اين معقول باطن ، از وجود عينى خارجى [ كه طبايع موجوده‌اند . در خارج ] هيچ انفكاك ندارد . چرا

--> ( 203 ) - ق ( 2 - 30 ) أ تجعل ( 204 ) - ن : لا تزال ( عف - ت ) / لا يزال ( شا ) ( 205 ) - ن : الوجود الغيبى ( ك ) ( 206 ) - ن : اصلى مبين كه ( ش ) ( 207 ) - ن : كه از حقايق ( ك )