معيت مبدأ وجود با وجودات خاصه است غير از معيت سريانى است كه خاص وجود منبسط است ، لذا وجود حق باعتبار اطلاق ضميمه بممكن نمىشود و وجود مفاض از حق أول است كه منضم به ماهيت و جهت تقييدى و انضمامى است . اين وجودات خاصه عين وجوب و ضرورتند ولى ضرورت و وجوب آنها مثل وجود آنها به حق واجب مرتبط است و نفس ارتباط و اضافه به حق مىباشد . به اعتباري مفهوم وجود همان‌طورىكه بر نفس ماهيات زائد است بر نفس وجوداتى كه عين ربط به حقند نيز زائدست و ما در حواشي بر مكاتبات مرحوم سيد احمد طهرانى و حاج شيخ محمد حسين اصفهانى مفصل در اين مسئله بحث كرده‌ايم و عبارت صدر الحكماء را در اين باب ذكر و غوامض آن را تقرير نموديم « 1 » .

--> ( 1 ) - اين تحقيق از آنجا كه در باب خود در نفاست نظير ندارد به نحو اجمال به بيان آن مىپردازيم و تفصيل آن خود محتاج به رساله‌ئى علىحده است . صدر المتألهين « رضى اللّه عنه » در الهيات أسفار به نحو اجمال كما هو دابه ، عليه منى السلام ، به آن اشارت فرمود و محشين اغلب از نهايت دقت و غموض مطلب به آن توجه ننموده‌اند ، بجز محيى مرام هذا العظيم شيخنا الأقدم المولى على النورى نور اللّه مرقده و نضّر وجهه . قال في الهيات الأسفار « ان الوجود زائد في الممكن عين في الواجب ، معناه أن ذات الممكن و هويته ليست بحيث إذا قطع النظر عن موجده و مقومه يكون موجودا أو واقعا في الأعيان ، لأن الهويات المعلولية كما مرّ فاقرات الذوات إلى وجود جاعلها و موجدها ، فوجود الممكن حاصل بالجعل البسيط ، فوجود الجاعل مقوم لوجود المجعول ، فلو قطع النظر إلى وجوده عن وجود جاعله ،