داود بن محمود القيصري

85

رسائل قيصرى ( حواشى آقا محمد رضا قمشه اى ) ( فارسى )

افراد ندارد . علت اين امر آنست كه افراد اختصاص دارند به طبيعت و ماهيتى كه بحسب نفس مفهوم كلى و قابل انطباق بر أمور خارجي و نكتهء مهم كه أساس كار است آنست كه وجود از طبايع امكانيه خارج و ممكنات در وجود خارجي به علت تقوم دارند و فرد عبارتست از ماهيت و طبيعت منضم بوجود و تشخص كه از آن بذات مع التشخص تعبير نموده‌اند . پس ماهيت از جهت قبول افراد و تعدد بامور خارج از ذات خود احتياج دارند و أصل وجود به نفس ذات غنى و بىنياز و از باب غناء ذاتي و فياضيت مقتضاى ذات متجلي در حقايق امكانيه است و منشأ تحقق ماهيات و سبب تحقق ماهيات اضافهء اشراقيهء أصل وجودست كه طرف را خود مىسازد ، لذا وجود داراى شؤون و مظاهر و روابط و منشأ خطوط شعاعيهء نوريه است و بساطت ذاتي آن مانع از قبول تعدّد و تكثر و افرادست . نقل و تأييد شبيه برهان مذكور برهان ديگرى است كه محقق قيصرى تحت عنوان « تنبيه آخر » آن را تقرير فرموده است . مرحوم آقا شيخ غلامعلى شيرازى از تلاميذ أستاذ مشايخنا العظام آقا محمد رضا « رحمة اللّه عليهما » در حاشية بر اين موضع گفته است : « انما صدّر هذه المباحث بالتنبيه مع أنها برهانية ، للإشارة إلى أن هذا التصديق ، اى قولنا : الوجود واجب بديهي لا يحتاج إلى البرهان ، الا ان التصديقات البديهية قد يقع