باشد متوقف مىشوند و گرفتار سكر و بىخودى حاصل از فناء مىگردند و سخنانى از آنان صادر مىشود كه شطحيات نام دارد . مرتبهء دوم از فنا ، فناء از أصل فناست ، كه سالك علاوة بر فناء ذات و صفات و آثار خود ، از نفس فنا ، نيز فانى مىشود ، و در نتيجهء عنايات إلهية بمقام صحو أول مىرسد و در نتيجهء عنايات إلهية و جذبات حاصله از تجليات اسمائيه شروع در سير أسمائي نموده و هر سيرى داراى تلوينى ملازم با فناء و محو و تمكينى ملازم با صحو مىباشد ، و سالك بمقام جمعيت يا مرتبهء جمعى أسماء ظاهره مىرسد ، ثمّ شروع مىنمايد به سير در أسماء باطنه ملازم با تجليات حق باسماء باطن كه در اين مقام نيز مقام تجليات أسماء باطنه ، قهرا از تجليات اين أسماء لون مىگيرد و از براي نيل بمقام تجلى ذاتي ( اگر أهل اين مقام باشد ) بمقام تمكين بعد از اين تلوين كه مقام تحقق بجمعيت اسم باطن ، ثم بمقام جمع الجمعى اسم جامع بين أسماء ظاهره و باطنه باشد مىرسد كه به آن مرتبهء أعلى از تمكين تعبير نموده‌اند ، و در هر تلوينى در مقامات مذكوره سكرى و فنائى و در مقابل آن صحو و بقا و هوشيارىاى موجودست . پس نيل بمقام مشاهدهء حقيقي توقف دارد بر عبور از حجب اسمائيه كه به آنها حجب نوريه اطلاق نموده‌اند ، و كمّل از أولياء محمديين بالوراثه بمقام و مرتبهء تجلى ذاتي نائل مىشوند ، و لسان آن « ابيت عند ربى يطعمنى و يسقينى » مىباشد .