بيان حقيقت وجود ممكن و نحوهء معيّت حق با اشياء بايد در اين مبحث عميق كه از معضلات مسائل و مباحث عرفانى و فلسفي است ، خوب تأمل نمود و دانست كه بين برخى از مباحث مذكور در كتب عرفانى و مشرب برهان تهافت و تناقض به نظر مىآيد ولى با مراجعه بمطالب متفرقه در آثار عرفانى بخصوص كتب شيخ كبير صدر الدين رومى و كتب شيخ بارع كامل سعيد الدين فرغانى و شيخ محقق مؤيد الدين و مولانا عبد الرزاق كاشاني و تلميذ أو مؤلف اين اثر كه ما درصدد نگارش تعاليق بر آن برآمده‌ايم مىتوان مطالب عرفانى را بمدد تحقيقات عظيم و بىبديل صدر الصّدور و بدر البدور خاتم المحققين آية اللّه العظمى و الحجة الكبرى قائدنا و مفيدنا و مولانا صدر المتألهين حكيم و مفسر و بارع در معارف إلهية و مآرب ائمهء اثناعشريه روى قواعد برهانى تقرير نمود . وجود امكانى بتصريح عرفا عبارتست از ظهور وجود حق در عين ثابت هر ممكن كه هر ماهيتى بعد از تحقق شرائط وجودي مجلاى ظهور حق واقع مىشود و بين عين ثابت ممكن و وجود متجلّى در آن نسبتى خاص كه كنه آن مجهول است حاصل مىشود و آنچه كه منشأ ظهور أعيان مىگردد و آثار هر عيني بر طبق استعدادات لازمهء آن عين وجود خاص هر ممكنى است كه به آن ظاهر وجود نيز اطلاق مىشود و اين ظاهر وجودست كه بعد از قبول تعين و انصباغ به احكام عين ثابت و أسماء إلهية وجود خارجي و حقيقت عيني هر ممكن محسوب مىشود و حقيقت وجود در مقام تجلى در هر مرتبه از مراتب بحسب استعدادات لازمهء أعيان ،