علاء الدوله سمنانى

مقدمه 42

مصنفات فارسى ( فارسى )

خصوص ، گويا با پسند و سليقهء خودش در اواخر سدهء هشتم تحرير كرده است « 69 » » . پس از آنكه به نسخهء كمبريج به لطف آقاى دكتر محمد جعفر ياحقى دست يافتم ، به لحاظ نكات زبانى و ساختارى ، شطرنجيه را مورد تأمل بيشتر قرار دادم و اشارتى را - كه در نسخهء رضوى آمده و گويا از اضافات كاتب نسخه است - و بنده را به ابراز نظر مذكور واداشته ، بىپايه و نادرست مىدانم ، و نگاشتهء حاضر را يكى از مؤلفات پخته و ادبى - عرفانى شيخ سمنان بشمار مىآورم . از شطرنجيه دو نسخهء خطى در دسترس است : 1 . نسخهء شمارهء 441 كتابخانهء رضوى كه فيلم آن در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران هست « 70 » و من از فيلم آن استفاده كرده‌ام . 2 . نسخة محفوظ در كتابخانهء دانشگاه كمبريج ( لندن ) كه پس از چاپ متن آن را دوست ارجمند آقاى دكتر ياحقى در دسترس من قرار دادند . اين نسخه فشرده و تلخيص گونه‌اى است از شطرنجيه ، و فاقد همه ابيات مندرج در رسالهء مورد بحث . اختلاف اين نسخه را با نسخهء رضوى در بخش تعليقات شطرنجيه با نشانه‌هاى ر - نسخهء رضوى ، و ك - نسخهء كمبريج نشان داده‌ام . * مكتوبات / نامه‌هايى را كه خانقاهيان مكتوب كرده‌اند - اعم از آنها كه به يكديگر نوشته‌اند و يا به حكام و صدور و ديگر ديوانيان فرستاده‌اند يا از آنها دريافت داشته‌اند - به لحاظ تحقيق در تاريخ تصوف و بينش عرفانى و رموز و اشارات صوفيانه ، از جمله اسناد و منابعى است بسيار غنى ، معتبر و مملو از نقد و نظر آنان نسبت به مسائل مذكور « 71 » . پير سمنان نيز نامه‌هاى

--> ( 69 ) . دانش ، مجلهء رايزنى فرهنگى ايران در اسلام‌آباد ، دورهء 1 ، شماره 3 ، صفحه 7 ، نيز - مقدمهء من بر چهل مجلس 43 ( 70 ) . فهرست رضوى ، 6 / 441 ، فهرست فيلمها 1 / 659 ( 71 ) . من از ديرباز است كه اين دسته از نامه‌ها ، اجازه‌ها و نشان‌ها و پروانچه‌هاى مربوط به خانقاهيان را جمع آورده‌ام و تا كنون چندصد نامه و اجازه‌نامه فراهم كرده‌ام . اگر بخت يارى كند مجموعهء آنها را با تحقيقات و توضيحات در چند مجلد عرضه خواهم كرد .