مىگردد ، پرداخته است . گفتم كه سمنانى واقعه‌اى را كه در رسالهء سر بال البال گزارش كرده ، مربوط بوده است به سال 701 هجرى ، اما نمىدانيم كه واقعهء مذكور را در همان سال بر زبان قلم آورده يا پس از مدتى به نوشتن آن اهتمام كرده است . به ظاهر چنين مىنمايد كه محققان صوفيه چنين واقعاتى را نمىگذاشتند كه كهنه گردد و يا به فراموشى بينجامد بلكه پس از رؤيت واقعه ، آن را به بند قلم مىسپرده‌اند . ازاين‌رو محتمل است كه پير بيابانكى اين رساله را در همان سال ، و شايد پس از ختم اربعين به رشتهء تحرير كشيده باشد . اشارتى هم كه مؤلف در رسالهء فرحة العاملين و فرجة الكاملين به نام سر بال البال مىكند « 30 » حكايت از اين دارد كه مؤلف ، رسالهء مورد بحث را در همان سال ، يعنى در 701 هجرى و يا سالى بعد از آن ، يعنى در 702 هجرى نوشته است ؛ زيرا همچنان‌كه خواهم گفت ، سمنانى به صراحت از سال تأليف فرحة العاملين در 703 هجرى ياد كرده است . نام اين رساله را در مآخذ كتابشناسى و فهرستهاى نسخ خطى به صورتهاى مختلف آورده‌اند : حاجى خليفه از آن به هيئت « سر بال البال فى اطوار سلوك اهل الحال » نام برده است « 31 » . و استاد احمدى منزوى به صورت « سر بال البال لذوى الحال » ضبط كرده است « 32 » . خود سمنانى در فرحة العاملين به گونهء سر بال البال لذوى الحال به اين رساله حواله داده « 33 » ، و هم در مقدمهء رسالهء مورد بحث نوشته است : « . . . فالزمت نفسى ان اكتب بالفارسية قصة سير الذى اتفق لى فى يوم الخميس الواقع فى التاسع عشر من الاربعين الذى وفقنا الله للجلوس فى الخلوة فى جمادى الآخرة سنة احدى و سبعمائة ليكون سر بال

--> ( 30 ) . . . . و بعضى از اين اسرار در رسالهء واقعة الرافعة و در سر بال البال لذوى الحال شرح داده‌ايم ، مكرر نمىكنيم - فرحة العاملين ، بند 36 ( 31 ) . كشف الظنون 2 / 982 ، قياس كنيد با ريحانة الادب 4 / 158 ، و پايان نسخهء نفيسى در بخش اختلاف نسخ . ( 32 ) . - فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى 1192 ، قياس كنيد با فهرس مخطوطات طرازى 1 / 299 ( 33 ) . فرحة العاملين ، بند 36